Κάδος Ανατύπωσης

Ανάλεκτα του Διαδικτύου

  • «Ανάθεμα σε ξενιτιά εσέ και το καλό σου, μου πήρες το παιδάκι μου και το ‘κανες δικό σου»

  • « OΙΑ ΗΩ Ω ΥΙΕ ΑΕΙ ΕΙ »

  • «Ηττάται αυτός που πολεμάει, όχι αυτός που χαζεύει τον πολεμιστή»

  • Σημαία άγνωστου καπετάνιου την εποχή της Τουρκοκρατίας συμβολίζει την σκλαβωμένη Ελλάδα που αγωνίζεται να ελευθερωθεί!

  • «Μάνα μου Ελλάς»

  • Ειδήσεις στην Αρχαία Ελληνική γλώσσα

  • Κάνε κλικ σε μια ημερομηνία για να δεις τις αναρτήσεις της ημέρας εκείνης

    Δεκέμβριος 2019
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Μάι.    
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Παρακαλώ όχι greeklish

    Αν δεν μπορείτε να αποφύγετε τα greeklish μην αγχώνεστε τα σχόλιά σας θα τα μετατρέπουμε εμείς σε Ελληνικά

  • Οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν για να αγαπηθούν. Τα πράγματα δημιουργήθηκαν για να χρησιμοποιηθούν. Ο λόγος που ο κόσμος είναι μέσα σε ένα χάος, είναι γιατί τα πράγματα έχουν αγαπηθεί και οι άνθρωποι έχουν χρησιμοποιηθεί!

  • Τελευταία γίνεται ένας μεγάλος ντόρος σχετικά με τα "ελληνικά προϊόντα" και τα barcodes που έχουν στις συσκευασίες τους, των οποίων barcode αρχίζουν (υποτίθεται) με 520 ή 521. "Λάθος μεγάλο!!!!" ... Κάνε κλικ στην παραπάνω εικόνα για πλήρη ενημέρωση

Posts Tagged ‘Μουσείο’

Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 15/02/2017

Θεατρική παράσταση σε πρόχειρη σκηνή

Θεατρική παράσταση σε πρόχειρη σκηνή

Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) σε συνεργασία με το Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού ανακοίνωσαν την έναρξη της λειτουργίας του Ψηφιακού Μουσείου Μακρονήσου.

Ένα δυναμικό, αναπτυσσόμενο ψηφιακό περιβάλλον που φωτίζει την ιδιαίτερη ιστορία της Μακρονήσου μέσα από επιστημονικά κείμενα και μοναδικά τεκμήρια από τις συλλογές των ΑΣΚΙ. Στο Ψηφιακό Μουσείο Μακρονήσου ο επισκέπτης μπορεί να περιηγηθεί σε πολυάριθμα τεκμήρια από τις αρχειακές συλλογές των ΑΣΚΙ, να επισκεφθεί νοερά τις εγκαταστάσεις και τα κτίσματα των στρατοπέδων, να ερευνήσει τις μαρτυρίες και τον προπαγανδιστικό λόγο, να καταδυθεί στους πολλαπλούς μηχανισμούς εγκλεισμού, απομόνωσης και ψυχολογικής βίας που υπέστησαν χιλιάδες άνθρωποι.

Το αρχειακό υλικό πλαισιώνουν επιστημονικές προσεγγίσεις και κείμενα από έγκριτους ιστορικούς που σκιαγραφούν την ιστορική εξέλιξη και φωτίζουν άγνωστες πτυχές της Μακρονήσου. Τέλος, ο επισκέπτης του ψηφιακού μουσείου μπορεί να αναζητήσει ονόματα, να περιηγηθεί στα διαδραστικά συμπληρωματικά εργαλεία και να ξεφυλλίσει σπάνιες εκδόσεις της εποχής από τη Βιβλιοθήκη των ΑΣΚΙ.

Ο δικτυακός τόπος «Μακρόνησος: Ψηφιακό Μουσείο» είναι συμπαραγωγή των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας και του Σπουδαστηρίου Νέου Ελληνισμού.

Επισκεφτείτε το στη διεύθυνση www.makronissos.org

Άποψη του Γ’ Τάγματος Σκαπανέων

Άποψη του Γ’ Τάγματος Σκαπανέων

Άποψη του Β΄ Τάγματος Σκαπανέων, 1948

Άποψη του Β΄ Τάγματος Σκαπανέων, 1948

Καθαιρεμένοι (έφεδροι) αξιωματικοί και σκαπανείς έξω από τον κλωβό

Καθαιρεμένοι (έφεδροι) αξιωματικοί και σκαπανείς έξω από τον κλωβό

Πηγή:  http://www.makronissos.org/

Ανατύπωση από:  tetartopress

Posted in Έρευνα, Ελλάδα, Ιστορία, Παιδεία, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Η θεία Λένα ξέρει: Η ζωή και το έργο της πιο δημοφιλούς παιδαγωγού στο Μουσείο Μπενάκη (βίντεο – φωτογραφίες)

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 27/01/2017

Η εγγονή της Αντιγόνης Μεταξά, Μαρία Ηλιού επιμελήθηκε την πιο πλήρη έκθεση για τη γυναίκα που με τις ιστορίες της μεγάλωσε γενιές και γενιές παιδιών.

Η Αντιγόνη Μεταξά στο ΕΙΡ στην εκπομπή "Η Θεία Λένα στα μικρά παιδιά",δεκαετία 1950

Η Αντιγόνη Μεταξά στο ΕΙΡ στην εκπομπή «Η Θεία Λένα στα μικρά παιδιά», δεκαετία 1950.

Από την ΚΟΡΙΝΑ ΦΑΡΜΑΚΟΡΗ

Ένα χαμένο κλειδί στάθηκε η αφορμή για την πραγματοποίηση της έκθεσης «Αγαπημένη Θεία Λένα» που θα φιλοξενηθεί στο Μουσείο Μπενάκη και ασχολείται με τη ζωή και το έργο της Αντιγόνης Μεταξά, της πιο σημαντικής παιδαγωγού στην Ελλάδα. Η έκθεση θα συνοδεύεται από ένα ντοκιμαντέρ, αλλά και από την επανέκδοση δύο από τα πιο γνωστά της βιβλία, Η ώρα του παιδιού και Άκουσέ με, Μαρία μου. Η Μαρία του τίτλου δεν είναι άλλη από την εγγονή της Αντιγόνης Μεταξά και επιμελήτρια της έκθεσης, Μαρία Ηλιού, η οποία ανακάλυψε ένα μέρος από το υλικό που πρόκειται να παρουσιαστεί σε ντουλαπάκι κλειδωμένο για 55 ολόκληρα χρόνια. «Ταξιδεύω τουλάχιστον δέκα χρόνια σε όλη τη γη και μοιράζω τον χρόνο μου μεταξύ Αθήνας και Νέας Υόρκης για να βρω το υλικό για τις ταινίες μου, όλες αυτές τις χαμένες εικόνες. Ωστόσο, δεν είχα βρει ακόμα τις χαμένες εικόνες της δικής μου οικογένειας στο ντουλαπάκι του σπιτιού μου. Όλοι είχαμε μπει στον πειρασμό να το ανοίξουμε, μια και το κλειδί είχε χαθεί από το 1960. Η σκέψη που μας έκανε να το αναβάλλουμε συνεχώς ήταν ότι αν κάποιος είχε πετάξει το κλειδί, ίσως το έκανε επειδή έκρυβε ερωτική αλληλογραφία», αφηγείται η ίδια. «Το 2015 αποφάσισα να το σπάσω μετά από μια μεγάλη γιορτή Πρωτομαγιάς που ήμασταν όλοι πολύ χαρούμενοι. Βρήκα φωτογραφίες και αρνητικά που η μητέρα μου Λήδα Κροντηρά, η οποία είχε ταξινομήσει το αρχείο της γιαγιάς μου σε 370 κούτες, αναζητούσε για χρόνια. Μετά από αυτή την ανακάλυψη άρχισα να ανοίγω τις κούτες», συμπληρώνει.

Μέσα σε σαράντα χρόνια δημιουργίας ασχολήθηκε με όλα τα μέσα, και μάλιστα στο ξεκίνημά τους, στο ίδιο πάντα πνεύμα: δεν αρκεί απλώς να ψυχαγωγείς τα παιδιά, πρέπει να τους μαθαίνεις και κάτι σημαντικό για τη ζωή, χωρίς όμως να τους κάνεις μάθημα.

Η Αντιγόνη Μεταξά ήταν μια πολύ τολμηρή και δυναμική γυναίκα, που είχε μέσα της τη χαρά της ζωής. Αν και σπούδασε Παιδαγωγικά στο Παρίσι για να αναλάβει τη διεύθυνση της Σχολής Μεταξά, επιστρέφοντας δήλωσε στον πατέρα της ότι ήθελε να ασχοληθεί με την υποκριτική. Αφού δούλεψε στο θέατρο δίπλα στον Αιμίλιο Βεάκη, συνεργάστηκε με το παιδικό περιοδικό «Θεατρικός Κόσμος» και ανέβασε την πρώτη της θεατρική παράσταση. Έφτιαξε τον πρώτο μόνιμο θεατρικό οργανισμό για παιδιά και τον λειτούργησε για εννιά χρόνια. Το 1941 οι Γερμανοί τής έκλεισαν το θέατρο, ενώ ήδη από το 1939 είχε ανεβάσει μια παράσταση για παιδιά στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας. Ξεκίνησε τη συνεργασία της με τη ραδιοφωνία και έκανε μια εκπομπή με τραγούδια και παραμύθια. Ανέλαβε προϊσταμένη της «Ώρας του Παιδιού» και ακολούθησε μια σειρά από δημοφιλείς εκπομπές. Συγχρόνως, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, με τη συνεργασία του συζύγου της και ραδιοσκηνοθέτη Κώστα Κροντηρά, παρουσίασε την Οδύσσεια και την Ιλιάδα σε συνέχειες, με σπουδαίους ηθοποιούς του ελληνικού θεάτρου και μουσική του Δημήτρη Λεβίδη. Σύμφωνα με τον ιστορικό της ραδιοφωνίας Γιώργο Χατζηδάκη, οι κατοχικές εκπομπές είχαν μια αντιστασιακή χροιά, καθώς οι Γερμανοί δεν σκεφτόντουσαν να τις ελέγξουν. Για τριάντα χρόνια έκανε εκπομπές στην ελληνική ραδιοφωνία, οι οποίες διασώζονται κυρίως στο προσωπικό της αρχείο. Τη δεκαετία του ’50 σκέφτηκε να δημιουργήσει τις «Χαρούμενες Κυριακές» στο Ζάππειο και οργανώνει διάφορες δραστηριότητες για παιδιά – θέατρο, κουκλοθέατρο, σινεμά, μαθήματα μουσικής. Έβγαλε δίσκους βινυλίου και το 1965 η Ακαδημία Αθηνών της έδωσε βραβείο για το σύνολο του έργου της – είχε τυπώσει ήδη πενήντα βιβλία, ανάμεσά τους η Εγκυκλοπαίδεια του Παιδιού και η Μυθολογική Εγκυκλοπαίδεια, ενώ είχε διευθύνει και τις εκδόσεις Αλικιώτη, επιλέγοντας και εκδίδοντας διακόσια πενήντα βιβλία με αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας για παιδιά, εικονογραφημένα από σημαντικούς Έλληνες ζωγράφους. Στη συνέχεια, έκανε τις πρώτες τηλεοπτικές εκπομπές για παιδιά. Μέσα σε σαράντα χρόνια δημιουργίας ασχολήθηκε με όλα τα μέσα –και μάλιστα στο ξεκίνημά τους–, στο ίδιο πάντα πνεύμα: δεν αρκεί απλώς να ψυχαγωγείς τα παιδιά, πρέπει να τους μαθαίνεις και κάτι σημαντικό για τη ζωή, χωρίς όμως να τους κάνεις μάθημα. Η Αντιγόνη Μεταξά πέθανε το 1971 και την ανατύπωση των βιβλίων της ανέλαβε ο Κώστας Κροντηράς, ενώ η κόρη της Λήδα Κροντηρά συνέχισε το έργο της, γράφοντας και δικά της βιβλία.

Η Θεία Λένα με την εγγονή της Μαρία, δεκαετία 1960

Η Θεία Λένα με την εγγονή της Μαρία, δεκαετία 1960.

«Θυμάμαι πάρα πολύ καλά τη γιαγιά μου», λέει η Μαρία Ηλιού. «Από τη στιγμή που γεννήθηκα μέχρι τα δεκατρία μου χρόνια δεν πήγαινε πουθενά το βράδυ, αν δεν μου έλεγε ένα παραμύθι. Όλα αυτά τα παραμύθια πρώτα τα είπε σ’ εμένα και μετά τα έγραψε – τα δοκίμαζε για να δει ποια μου άρεσαν και ποια όχι. Ήταν πολύ τρυφερή γιαγιά και όταν ήρθαν με τον παππού μου να ζήσουν μαζί μας για τρία χρόνια, επειδή χάθηκε ξαφνικά ο πατέρας μου, ήταν υπέροχα. Τότε ήταν που με άρπαξε και με πήρε μαζί της στη Ραδιοφωνία, με ανέβασε σε ένα σκαμνί και μου είπε να πω ένα παραμύθι».

Σήμερα η κ. Ηλιού επιμελείται μια έκθεση, στην οποία ο επισκέπτης θα δει φωτογραφίες που βρέθηκαν στο ντουλαπάκι του οικογενειακού εξοχικού στην Κινέττα, φωτογραφίες από το προσωπικό αρχείο της αγαπημένης Θείας Λένας και του Μουσείου Μπενάκη, αλλά και τα βιβλία της, γραμμένα σε εξαιρετική δημοτική, την εποχή που στα σχολεία ακόμα διδασκόταν η καθαρεύουσα. Παράλληλα, θα προβάλλεται ντοκιμαντέρ για τη ζωή της γυναίκας που, όταν ήταν πέντε χρονών και ο πατέρας της Γεώργιος Μεταξάς της ζήτησε να φωτογραφηθεί την 25η Μαρτίου με κοριτσίστικη στολή, δήλωσε θυμωμένη ότι θα ντυνόταν «περήφανος τσολιάς», όπως και έκανε. Αυτό, ωστόσο, που δεν κατάφερε ήταν να ασχοληθεί με την εκπαίδευση: μπορεί να μην μπήκε στις τάξεις της Σχολής Μεταξά, με το έργο της όμως δίδαξε γενιές ελληνόπουλων κι έρχεται σήμερα να μας κάνει να αναστοχαστούμε πάνω στην εκπαίδευση των παιδιών μας.

Το Θέατρο του Παιδιού, 1933. Η Μπούλη (Λήδα Κροντηρά) στο Παλλάς Κοκκινοσκουφίτσα.

Το Θέατρο του Παιδιού, 1933.
Η Μπούλη (Λήδα Κροντηρά) στο Παλλάς Κοκκινοσκουφίτσα.

Η Θεία Λένα στην ραδιοφωνία, δεκαετία 1950

Η Θεία Λένα στην ραδιοφωνία, δεκαετία 1950.

Χαρούμενη Κυριακή στους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου, δεκαετία 1950

Χαρούμενη Κυριακή στους ραδιοθαλάμους του Ζαππείου, δεκαετία 1950.

«Αγαπημένη Θεία Λένα. Η ζωή και το έργο της Αντιγόνης Μεταξά»
Ένα ντοκιμαντέρ και μία έκθεση 20/01/2017 – 12/03/2017 Μουσείο Μπενάκη Κεντρικό Κτίριο

ΑΝΤΙΓΟΝΗ ΜΕΤΑΞΑ

Πηγή: www.lifo.gr

Posted in Βίντεο, Διασκέδαση, Ιστορία, Μουσική, Παιδεία, Σκέψεις, Τέχνη, Χρήσιμα | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | Leave a Comment »

H Ελληνίδα που ύψωσε την γαλανόλευκη στο μουσείο του Λονδίνου μπροστά στις Καρυάτιδες.

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 18/09/2015

«Ο κόσμος χειροκρότησε, όχι εμένα την Ελλάδα! Και οι φύλακες έσκυψαν το κεφάλι τους στο πάτωμα!»

Το κείμενο της:

Θέλω να σας διηγηθώ περιληπτικά τι έζησα και κυρίως τι ένιωσα!

Μόλις έφτασα στο Βρετανικό μουσείο κινήθηκα στην αίθουσα με την Καρυάτιδα και έναν στύλο από το Ερέχθειο. Η Καρυάτιδα βρίσκεται ολομόναχη και κρυμμένη σε μια μικρή αίθουσα, δίχως φυσικό φως, θλιμμένη!

Ποιος είπε πως τα μάρμαρα δεν έχουν ψυχή… αφού

από ψυχή δημιουργήθηκαν. Ένιωσα την μοναξιά της και ένιωσα την ανάγκη να την αγγίξω για να της δώσω πνοή από την πνοή μου και ψυχή από την ψυχή μου. Το κορμί της ήταν ζεστό και αντί να της δώσω εγώ μου έδωσε αυτή δύναμη και ένιωσα ότι ακουμπάω Ελλάδα …μου ήρθε η επιθυμία να την πάρω αγκαλιά και να την φέρω πίσω στο σπίτι της, μα αυτό ήταν αδύνατο! Δεν χα ξεχάσω ποτέ -ποτέ την ζέστη της καρδιάς της! Δάκρυσα όταν έφευγα και πόνεσα και πείσμωσα.

Κατευθύνθηκα στην αίθουσα με τα γλυπτά του Παρθενώνα” τι υπέροχα πράγματα, τι Κάλλος, τι δέος, πόσο υπερήφανη ένιωσα. Προχώρησα μπροστά και βρέθηκα στα αετώματα. Ο κόσμος ήταν υπερβολικά πολύς και στην αίθουσα επικρατούσε οχλαγωγία, κόσμος από όλη την οικουμένη. Όλοι θαύμαζαν με δέος την απαράμιλλη λιτή και απέριττη ομορφιά που εκπέμπουν.

Όλοι θαύμαζαν με δέος αυτό που προανέφερα …την ζωντάνια που έχουν, την ζέστη και την Ψυχή.

Στην τσάντα μου είχα την Ελληνική Σημαία, με έπιασε λύσσα καθώς αντίκρισα κομμάτι της πατρίδας μου το οποίο είναι κλεμμένο και παρατημένο!

Ακριβώς μπροστά μου υπήρχε ένας Κινέζος του χτύπησα την πλάτη και του ζήτησα αν μπορούσε να με βγάλει μια φωτογραφία.

Ο άνθρωπος δεν ήξερε ότι ήμουν Ελληνίδα. Κάπως δυσανασχέτησε αλλά με ευγένεια δέχτηκε.

Του είπα να περιμένει μισό λεπτό και έβγαλα από την τσάντα μου την σημαία , την σήκωσα ψηλά και ένιωσα ότι σηκώνω όλον τον Παρθενώνα!

Αυτός στιγμιαία σάστισε αλλά ευθύς η ματιά του έλαμψε, ο κόσμος σιώπησε -δεν ακουγόταν ψίθυρος- και μου έκαναν χώρο για να φανεί η Ελλάδα, οι φύλακες είχαν σηκωθεί όρθιοι και είχαν μαρμαρώσει και τα … Μάρμαρα ζωντάνεψαν!

Ο Κινέζος με τράβηξε αρκετές φωτογραφίες και μάλιστα μου το ζήτησε ο ίδιος με ζήλο και χαρά. Δυστυχώς μόνο αυτή και μια ακόμα (την οποία θα ανεβάσω να την δείτε και η οποία δείχνει μια κυρία πως κοιτά και τι έκφραση έχει πάρει) είναι άξιες για να φανούν όλες οι άλλες είναι τρεμάμενες , φαίνεται πως ο Κινέζος έτρεμε από κρίση πολιτισμού κι αυτός!

Όταν τελειώσαμε φίλησα την σημαία μας την έβαλα στο στήθος μου του είπα ένα μεγάλο Ευχαριστώ κι εκείνος … ΥΠΟΚΛΙΘΗΚΕ!!!! Όχι σε μένα… στην ΕΛΛΑΔΑ!

Ο κόσμος χειροκρότησε, όχι εμένα.. την ΕΛΛΑΔΑ!

Και οι φύλακες είχαν κατεβάσει το κεφάλι προς το πάτωμα, όχι σε μένα… στην ΕΛΛΑΔΑ!

Έφυγα με μάτια γεμάτα δάκρυα, Υπερηφάνειας, Τιμής, αλλά και ΛΥΣΣΑΣ.

Αυτά έζησα και ένιωσα με λίγα λόγια , είναι στιγμές που μένουν για πάντα στην ψυχή και στο μυαλό και πρέπει να εξιστορούνται για να παίρνουν Αξία.

Η φωτογραφία είναι της: Konstantina Michailidou

Ανατύπωση από:  http://www.tilestwra.com/o-kosmos-chirokrotise-ochi-emena-tin-ellada-ke-i-filakes-eskipsan-to-kefali-tous-sto-patoma/

Posted in Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία | Με ετικέτα: , , , , , | Leave a Comment »

Το Μουσείο του Λούβρου σε διαδραστικά κινούμενα σχέδια

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 30/09/2014

Το Μουσείο του Λούβρου σε κινούμενα σχέδια

Το διάσημο μουσείο του Παρισιού σε μια υπέροχη ιστορία Τέχνης για μικρούς και μεγάλους

Μετά από αρκετούς μήνες απουσίας, ο γάλλος αρχαιολόγος Dominique-Vivant Denon (1747 – 1825) επιστρέφει στο στούντιο του και ξεναγεί μικρούς φίλους της τέχνης σε ένα χώρο γεμάτο θησαυρούς.

Ο πρώτος καλλιτεχνικός διευθυντής του Μουσείου του Λούβρου αφηγείται υπέροχες ιστορίες τέχνης. Αποκαλύπτει μικρά και μεγάλα μυστικά για μοναδικά εκθέματα, για τον τρόπο που ανακαλύφθηκαν, για το πως αποκαταστάθηκαν και μοιράζεται με τους μικρούς του φίλους απίστευτες ιστορίες για τη ζωή και το έργο του.

Εικονικά κινούμενα σχέδια ζωντανεύουν στην ιστοσελίδα του διάσημου μουσείου του Παρισιού ταξιδεύοντας μικρούς και μεγάλους στον μαγικό κόσμο της Τέχνης.

Απολαύστε το εδώ στα Γαλλικά και στα Αγγλικά… αν και δεν χρειάζεται να τα μιλάτε

Posted in Βίντεο, Διασκέδαση, Ιστορία, Παιδεία, Τέχνη, Φωτογραφίες, Χρήσιμα | Με ετικέτα: , , , , | Leave a Comment »

ΤΑ ΑΠΟΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΒΡΕΤΑΝΙΚΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ: Άγγλοι «ψαράδες της στεριάς» στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο με αρχαία αγκίστρια «ψάρεψαν» και αρχαία αντικείμενα από την Αμφίπολη…

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 08/09/2014

Γράφει ο Γιώργος Λεκάκης

Στις πολεμικές επιχειρήσεις του 1912-1913 ευρέθησαν τμήματα ενός επιτάφιου μνημείου (του 4ου αι. π.χ.), έκτοτε γνωστού ως «Ο λέων της Αμφιπόλεως», που αρχικώς εκτιμήθηκε ότι στολίζει τάφο ή κενοτάφιο του ναυάρχου Λαομέδοντος. Το μνημείο αναστηλώθηκε – όπως είναι σήμερα – επί νεότευκτου βάθρου, το 1936, και συγκολλήθηκε από τον γλύπτη Α. Παναγιωτάκη. Στην διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου ξένοι στρατιώτες (Άγγλοι, Γερμανοί, Βούλγαροι, Τούρκοι) λεηλάτησαν την περιοχή της Αμφιπόλεως. Οχυρωματικά έργα και αναταράξεις εδαφών από οβίδες, κάθε τόσο έφερναν στην επιφάνεια πολλά αρχαία αντικείμενα, και κυρίως αυτά που άστραφταν, δηλ. τα χρυσά, αφανίζονταν… Έτσι πολλοί μέσα στην τούρλα του πολέμου, έκλεψαν πολλά και τα μετάφεραν στις χώρες τους, τα πούλησαν, και στην καλύτερη των περιπτώσεων ευρέθησαν στα μουσεία των χωρών τους. Και κάποιοι ξαναήλθαν, μέσα στην δεκαετία, για να κλέψουν ό,τι δεν μπόρεσαν και είχαν εντοπίσει, με το πρόσχημα της επιστημονικής μελέτης…  Χαρακτηριστική περίπτωση ήταν ο δρ. Έρικ Γκάρντνερ, ο οποίος υπηρετούσε στο Royal Army Medical Corps (R.Α.M.C). H μονάδα του ήταν στην δεξιά κοίτη του Στρυμόνος, και αντιμετώπιζε τον βουλγαρικό στρατό, περίπου 50 χλμ. Α.-ΒΑ. της Θεσσαλονίκης. (Η κοίτη του ποταμού τότε ήταν πολύ διαφορετική απ’ ό,τι είναι σήμερα). Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά: Μετά την καταστροφική απόπειρα των Άγγλων ιμπεριαλιστών να κυριεύσουν την Κωνσταντινούπολη, δια μέσου της χερσονήσου Καλλιπόλεως, όσα στρατεύματα απέμειναν επέστρεψαν στην Θεσσαλονίκη, τον Οκτώβριο του 1915. Έτσι εισήλθε η Βρετανία στο πολεμικό θέατρο των Βαλκανίων. Και βρετανικά στρατεύματα αντιμετώπισαν, στην κοιλάδα του Στρυμόνος, τον γερμανικό και τον βουλγαρικό στρατό, οι οποίοι είχαν σπεύσει για να βοηθήσουν τους Τούρκους συμμάχους τους.  Η πρώτη γραμμή των Βρετανών οχυρώθηκε στους… αρχαίους μακεδονικούς τύμβους του 400 π.Χ., που ήταν γι’ αυτούς μια πρώτης τάξεως οχυρωματική γραμμή, έτοιμη και ισχυρή! Σε μια ανταλλαγή πυρών, στην Αμφίπολη, μια οβίδα έσκασε πάνω σε έναν αρχαίο τύμβο, ηλικίας άνω των 2.000 ετών! Με την πτώση της οβίδας, έσπασε ο τύμβος, και ο Γκάρντνερ μαζί με Βρετανούς αξιωματικούς, βρήκαν μέσα σε αυτόν τα οστά ενός αρχαίου άνδρα, υπολόγισαν του 200 π.χ., ο οποίος κρατούσε στα χέρια του μπρούτζινα αγκίστρια ψαρέματος. (Αυτά στην σύγχρονη εποχή, διαβαθμίζονται ως αγκίστρια από νο 11 έως 4). Ήτα αγκαθωτά και το τέλος των κορμών τους ήταν πεπλατυσμένο (σαν άγκιστρα-φτυάρια) με τις κοφτερές γραμμές στο στέλεχος κάτω από τα πεπλατυσμένα άκρα, για να κρατήσουν το θύμα με μεγαλύτερη ασφάλεια. Αυτή ήταν η σωτηρία τους! Διότι ο βρετανικός στρατός έπασχε έλλειψη πρωτεϊνών, δεδομένου ότι τα αλιευτικά τους σύνεργα είχαν χαθεί κατά την οπισθοχώρησή τους! Τα αρχαία αγκίστρια μοιράσθηκαν στους αξιωματικούς και με αυτά ψάρεψαν κυπρίνους (κάποιους βάρους έως 7-8 κιλών)!!! Έτσι τα αρχαία μακεδονικά αγκίστρια έσωσαν τον βρετανικό στρατό! Ένα απ’ αυτά τα «σωτήρια» αρχαία αγκίστρια έφθασε στην Αγγλία και λέγεται ότι δωρίθηκε στο Imperial War Museum του South Kensington (στο Λονδίνο) τον τομέα της R.Α.M.C. Αλλά ο υπεύθυνος του μουσείου, P. Cornish, το 1995, δήλωσε πως δεν το έχει εντοπίσει στην συλλογή του! Διότι, δικαιολόγησε, το μουσείο μετακόμισε το 1935 και χάθηκαν αρχεία και εκθέματα!.. (Πηγές: L.G.K. Cameron «Rod, pole & perch», εκδ. M. Hopkinson, Λονδίνο, 1928. Και άρθρο του Fr. Buller, με τίτλο «The Macedonian fly», στο «The American Fly Fisher», περ. του Amer. Museum of Fly Fisher, τ. 22.4, 1996). Και αντί να τιμήσουν και να εκτιμήσουν την σωτηρία τους οι Βρετανοί, από τα αρχαία σύνεργα των Μακεδόνων ψαράδων, επιδόθηκαν σε ένα ακόμη επαίσχυντο έργο: Έκλεψαν και άλλα αντικείμενα απ’ αυτούς τους τάφους της Αμφιπόλεως. Και φαίνεται πως ο δρ. Έ. Γκάρντνερ δεν βρήκε μόνον αγκίστρια. Αλλά «ψάρεψε» και άλλα αρχαία αντικείμενα, πολύ πιο πολύτιμα…

Κι αυτό γιατί ο βιογράφος του Έ. Γκάρντνερ «εδώρισε» το 1920 – 36 χρόνια πριν αρχίσουν οι επίσημες ανασκαφές στην Αμφίπολι! – στο… Βρετανικό Μουσείο, κάποια αρχαία αντικείμενα από την Αμφίπολη, που κατείχε (πώς; από πού; με ποια νόμιμα παραστατικά άραγε;), γενόμενος ο ίδιος αρχαιοκάπηλος και το Μουσείο κλεπταποδόχος. Τα ευρήματα αυτά είναι:

 ➔ ένα χρυσό επιστόμιο (μήκους 6,5 εκατ., πάλι του 6ου αι. π.χ.), διακεκομμένο με έκτυπη διακόσμηση – αρ. 1918,0415.5.
➔ ένα ασημένιο πλακίδιο (μήκους 6,5 εκατ.), με διακεκομμένη έκτυπη διακόσμηση, επίσης του 6ου αι. π.Χ. – αρ. 1918,0415.6.
➔  ένα ορειχάλκινο δακτυλίδι (επίσης του 6ου π.χ.), διαμέτρου 2 εκατ. Μια σπείρα το ένα άκρο της οποίας καταλήγει σε ένα ελικοειδές τμήμα, το δε άλλο εχάθη… – αρ. 1918,0415.3.
➔ μια ορειχάλκινη καρφίτσα, του 6ου αι. π.χ., μήκους 11,5 εκατ., προερχόμενη μάλλον από κάποιο εργαστήρι των Βαλκανίων [1] – αρ. 1918,0415.4.
➔ ένα κεραμικό αγγείο (βάζο) του 6ου αι. π.χ. ύψους 53,34 εκατ. – αρ. 1918,0415.1
➔ ένα μελαμβαφές κεραμικό κύπελλο (του 6ου αι. π.χ.), διαμέτρου 12 εκατ. ζωγραφισμένο με τελείες, κάτω από τον ώμο, προερχόμενο όμως από εργαστήρι της Λακωνίας – αρ. 1918,0415.2.
➔ Και ίσως και ένα μαχαίρι (μήκους 18 εκατ.). Είναι σιδερένιο και σώζεται σε δυο κομμάτια – αρ. 1920,1122.2. Το μουσείο σημειώνει ότι ίσως είναι προϊόν της ανασκαφής της British Salonika Force!.. Ποια είναι αυτή; Από πού κι ως πού έκανε ανασκαφές στην Αμφίπολη; Με ποια άδεια;

Ακόμη, από την «ξεπουπουλιασμένη» Αμφίπολη, και πριν φθάσουν σε αυτήν οι αρχαιολόγοι μας, κάποια Hutton επώλησε το 1899 στο Βρετανικό Μουσείο πήλινο ειδώλιο (11,5 εκατ.) του Άττυος να παίζει σύριγγα με πόδια σταυρωτά. Ο Άττυς κάθεται επί βράχου, φορά φρυγικό πίλο, με αιχμηρά κατσαρά και μακρά πτερύγια, και έναν κοντομάνικο χιτώνα, ζωσμένο πάνω από το απόπτυγμα. Ο μανδύας του απλώνεται κάτω από τον βράχο. Πιθανώς φορά και μπότες! Το κεφάλι του έχει βυθισθεί στο στήθος του! Ακουμπά στον βράχο με το αριστερό του πόδι. Εκεί και το ραβδί του βοσκού, με γυριστό τέλος. Φιλοτεχνημένο από κοκκινο-καφέ χονδροπηλό, με μια μεγάλη μίκα. Φέρει διακόσμηση από λευκό επίχρισμα. Ανάγεται στην ελληνιστική περίοδο – αρ. 1899,0201.1.

Φαίνεται πως αυτή η τερακότα… άρεσε πολύ στο Μουσείο, το οποίο «αγόρασε» (!) άλλες δυό, από Έλληνα αυτήν την φορά: Κάποιος Μιχάλης Ρίτσος «επώλησε» το 1907 στο Βρετανικό Μουσείο πήλινο ειδώλιο (17,3 εκατ.) του Άττυος, καθισμένου επί βράχου, με το δεξί του χέρι να κρατά μια σύριγγα, ακριβώς κάτω από το πηγούνι του, και το αριστερό του χέρι να ακουμπά στον μηρό του. Φορά έναν φρυγικό πίλο, με αιχμηρά κατσαρά και μακριά πτερύγια, κοντομάνικο χιτώνα και μανδύα. Φτιαγμένο από ανοικτό καστανό πηλό (με μίκα), λευκό επίχρισμα. Έχει τριανταφυλλί χρώμα στο ιμάτιο, και κόκκινο στο δεξί χέρι. Ανάγεται στην ελληνιστική περίοδο – αρ. 1907,1024.1.

Ο ίδιος αναφέρεται ως «πωλητής», το 1909, και ενός άλλου πήλινου ειδωλίου (13 εκατ.), πάλι με τον νεαρό ερωτευμένο Άττυ αναπαυόμενο, να κοιμάται πάνω σε έναν βράχο, και να στηρίζει το κεφάλι του στο αριστερό του χέρι, και τον αριστερό αγκώνα του πάνω σε βράχο, ενώ στο δεξί του χέρι κρατά μια σύριγγα-αυλό του Πανός! Τα μάτια του τα έχει κλειστά. Φορά ρούχο με περίτεχνες και πολύπλοκες πτυχώσεις, και ο μανδύας του κρέμεται. Είναι καμωμένο από χονδρό πηλό, πορτοκαλί (με μίκα) και λευκό επίχρισμα. Ανάγεται κι αυτό στην ελληνιστική περίοδο – αρ. 1909,0411.2. Σημειώνεται πως η φρυγική λατρεία του Άττυος ήταν ευρύτατα διαδεδομένη στην Αμφίπολι (και σ’ όλη την Β. Ελλάδα), όπως είπα, και παρόμοιες τερακότες έχουν βρεθεί πολλές στην περιοχή, με διάφορα θέματα. Παραστάσεις του καθιστού Άττυος είναι πολύ κοινές στην Μακεδονία και άλλες περιοχές της Β. Ελλάδος. Η ακριβής χρονολόγηση είναι δύσκολη. Ωστόσο, παρά τον θρησκευτικό συντηρητισμό που ακολούθησε με την επιβολή του χριστιανισμού, ο τύπος αυτός του νεαρού ερωτευμένου, που πέθανε από την αγάπη του για μια θεά, με διάφορες παραλλαγές, είχε μια πολύ μακρά ζωή. Πρόσφατες ανασκαφές στο ΒΔ. τμήμα της Αμφιπόλεως απεκάλυψαν ένα ιερό του Άττυος, με παρόμοια εικόνα. Μαζί βρέθηκαν κέρματα του 2ου και του 1ου αι. π.χ. – άρα η λατρεία του ήταν ισχυρή και στην ύστερη ελληνιστική περίοδο.

Το επόμενο «απόκτημα» του Βρετανικού Μουσείου, από την Αμφίπολη, ήλθε, το 1920. Και όχι μέσω διακρατικών αρχαιολογικών συμφωνιών, αλλά μέσω Sotheby’s (7.12.1920) και Spink & Son Ltd. Αυτή η εταιρεία επώλησε δυο ζευγάρια αρχαίων χρυσών ενωτίων (ύψους 3,7 εκατ., βάρους 4 γραμμ., του 400-350 π.χ.), ευρεθέντα στην Αμφίπολη! Το κάθε ένα έχει την μορφή ανεστραμμένης πυραμίδας! Στην κορυφή του μετώπου της πυραμίδας είναι ένα φύλλο ανθέμιου, με σπειροειδή γλυφά φύλλα, και σε κάθε γωνιά ένας σωρός από τέσσερα δημητριακά! Το ανώτερο τμήμα της πυραμίδας είναι διακεκοσμημένο με ένα διάζωμα από σπείρες κατά ζεύγη, και πάνω και κάτω έχει ένα σπιράλ με γλυφές και απλό σύρμα. Κάτω από αυτό, είναι δύο επίπεδα με 4 σφαίρες με κόκκους στα διάκενα και μια κάθετη λωρίδα μεταξύ των ζευγών των σφαιρών. Η βάση έχει σχήμα κώνου είναι κατασκευασμένη από ένα πηνίο από σύρμα. Τερματίζει σε δύο μικρές υδρόγειες σφαίρες που χωρίζονται από τρεις κόκκους. Το άγκιστρο καταλήγει στο μέτωπο με το κεφάλι ενός φιδιού! Εάν όλο αυτό δεν είναι μια γραπτή απόκρυφη μαρτυρία, τότε τι είναι; – αρ. 1920,1221.5 και 1920,1221.6. Η βασική μορφή αυτών των ενωτίων έχει μια μακρά ιστορία, πιθανότατα από τις αρχές του 6ου π.χ. αι. και συνεχίζεται έως και την ελληνιστική περίοδο. Πολλά τέτοια, αλλά απλά χάλκινα, έχουν βρεθεί στους Λουσούς, την Ολυμπία και την Όλυνθο.[2] Ένα ζευγάρι παρόμοια χρυσά σκουλαρίκια από την Αμφίπολη αναφέρθηκε και στην (παράνομη) αγορά της Γενεύης[3]…

Ακόμη, το Μουσείο αυτό έχει περίπου 850 (!) νομίσματα από την Αμφίπολη, ενώ άλλα 9 έχει το Μουσείο Getty, κλπ.[4] Ανάμεσα στα άλλα ύποπτα ευρήματα από την Αμφίπολη, που έχει το Βρετανικό Μουσείο, είναι και ένα ορθογώνιο πλακίδιο (5,08 Χ 2,54 εκατ.), με άγνωστο κείμενο των γνωστικών, του 2ου-3ου αι. μ.Χ. Πρόκειται για μια λεπτή πλάκα χρυσού, με δέκα γραμμές-επιγραφή, κείμενο των γνωστικών, η οποία επειδή έχει υποστεί ζημιά σε μερικά μέρη, ίσως κατά την λαθρομεταφορά της, είναι δύσκολο να την διαβάσει κανείς και να δει τι λέει! Αυτήν την αγόρασε το Μουσείο από τον Peter Crosbie το 1867! – αρ. 1867,0807.1. Αυτό μας αποκαλύπτει και μια άλλη – άγνωστη έως τώρα – πτυχή της ιστορίας της πόλεως, πως έγινε και κρύπτη των κειμένων των κυνηγημένων γνωστικών…  Η Ιστορία της Αμφιπόλεως, δεν έχει γραφεί ακόμη…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: [1] βλ. R. Vasic «Συμβολή στις διπλές βελόνες των Βαλκανίων», στην «Εφημερίδα της Προϊστορίας», τ. 57, σελ. 220-257, 1982. [2] βλ. Sotheby’ s, 7.12.1920. Higgins GRJ2, pl. 25f. Hadaczek, σελ. 27-31. Williams και Ogden, 1994. [3] βλ. Geneva market: Habsburg, Feldman, 14.5.1990, αρ. 266. [4] Για τα νομίσματα της Αρχαίας Αμφίπολης, βλ. ομώνυμο έργο του Γ. Καφταντζή, 1989. Και Leake «Num. Hell.». Αλλά και το βιβλίο του Αστ. Τσίτσιφου (υπό έκδοσιν).

Ανατύπωση από:  http://www.xronos.gr/detail.php?ID=94102  και  http://www.xronos.gr/detail.php?ID=94119

Posted in Έρευνα, Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία, Τέχνη, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Το Βρετανικό Μουσείο ανακοίνωσε ότι: «Σπάνε» σε κομμάτια τα Γλυπτά

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 09/08/2014

«Σπάνε» σε κομμάτια τα Γλυπτά

Την ερχόμενη άνοιξη τμήματα από αυτό το εξαιρετικό γλυπτικό σύνολο, θα μετακινηθούν από τη γκαλερί «Ντουβέν», όπου τοποθετήθηκαν τη δεκαετία του ’60, και θα μεταφερθούν στην γκαλερί «Σάνσμπερι», εκθεσιακό χώρο μέσα στο μουσείο, που δημιουργήθηκε με ιδιωτική χορηγία 25 εκατομμυρίων στερλινών.

Η ανακοίνωση ανήκει στο ίδιο το Βρετανικό Μουσείο. Ο αποχωρών πρόεδρος Νάιαλ Φιτζέραλντ το ανακοίνωσε δημόσια, προαναγγέλλοντας την πρώτη μεγάλη έκθεση με αντικείμενα από τις μόνιμες συλλογές. Ο χαρακτηρισμός «blockbuster», που χρησιμοποιείται συνήθως στις ταινίες του Χόλιγουντ, μαρτυρά τη διάθεση με την οποία αντιμετωπίζεται το εγχείρημα.

Μέχρι τώρα, ένα μεγάλο επιχείρημα του Βρετανικού Μουσείου για τη μη επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα ήταν πως οι επισκέπτες μπορούν να τα δουν χωρίς να πληρώσουν εισιτήριο. Το κληροδότημα Τέρνερ, με βάση το οποίο λειτουργεί το Μουσείο, ορίζει ότι στη μόνιμη έκθεσή του η είσοδος είναι ελεύθερη. Αυτό όμως δεν ισχύει για τις περιοδικές εκθέσεις, όπου και μπαίνει τσουχτερό εισιτήριο.

Σειρά εκθέσεων
Η συγκεκριμένη έκθεση θα είναι περιοδική, άρα θα έχει εισιτήριο. Στην πραγματικότητα μάλιστα, γι’ αυτό οργανώνεται η σειρά εκθέσεων που ξεκινά με το Σώμα στην αρχαία Ελλάδα και συνεχίζεται, το 2016, με μια μεγάλη έκθεση για τους Ασσύριους. Για την είσπραξη χρημάτων που το Μουσείο έχει ανάγκη μετά και τις νέες περικοπές στη χρηματοδότησή του.

Η κεντρική ιδέα της έκθεσης θα είναι η ανάδειξη του σώματος ως φορέα Ομορφιάς και Ιδεών από τους αρχαίους Έλληνες. Θα παρουσιασθούν έργα τέχνης από την Ελλάδα αλλά και από γύρω χώρες, από τις οποίες επηρεάστηκε, ή τις οποίες επηρέασε. Ανάμεσά τους θα είναι και κάποια από τα γλυπτά του Παρθενώνα. Πώς είναι όμως δυνατόν το μεγάλο έργο του Φειδία και των μαθητών του, το οποίο αποτελεί ενιαίο σύνολο, να διασπαστεί και κάποια τμήματα να πάνε στην έκθεση, ενώ κάποια άλλα να παραμείνουν στην γκαλερί «Ντουβέν»; Σε ολόκληρο τον κόσμο τα σύνολα παρουσιάζονται και αντιμετωπίζονται ολόκληρα, διότι αλλιώς καταστρέφεται η ιδέα τους, η αυθεντικότητά τους, το περιεχόμενό τους, που ως γνωστόν επιδρά και στη μορφή.

Η χώρα μας ζητά την επιστροφή τους ακριβώς ως μοναδικού συνόλου, το οποίο, μάλιστα, σχετίζεται με ένα μοναδικό αρχιτεκτόνημα. Η αρχαιολογική δεοντολογία δεν επιτρέπει την παρουσίασή τους αποσπασματικά, σαν να επρόκειτο για κάτι αυτούσιο και αυθύπαρκτο. Αυτή η μεταχείριση συνιστά μια ακόμη προσβολή για τα αρχαία μας από το Βρετανικό Μουσείο, το οποίο όχι μονάχα χάνει ένα ένα τα επιχειρήματά του ως προς την παρακράτησή τους, αλλά κάνει και απρέπειες όπως αυτή που ετοιμάζει: και να τα «εμπορευθεί» με την καταβολή εισιτηρίου και να αλλοιώσει το σύνολο με τη διάσπασή του.

Υπενθυμίζουμε ότι στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα, τα γλυπτά του Παρθενώνα εκτίθενται σε έναν ολόκληρο όροφο. Τα πρωτότυπα κομμάτια είναι δίπλα δίπλα με τα αντίγραφα όσων βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο. Η Ελλάδα έχει προτείνει πολλές φορές να μας τα επιστρέψουν και σε αντάλλαγμα να λαμβάνουν περιοδικές εκθέσεις ή μακροχρόνια δάνεια με ελληνικές αρχαιότητες. Αν οι Βρετανοί το είχαν δεχτεί, θα γέμιζαν και τα ταμεία τους με μεγαλύτερη αξιοπρέπεια.

Πηγή: Έθνος

Ανατύπωση από:  http://www.enikos.gr/society/247663,Spane_se_kommatia_ta_Glypta.html

Posted in Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία, Σκέψεις, Χρήσιμα | Με ετικέτα: , , , | Leave a Comment »

Τα θαμμένα αγάλματα του πολέμου: Πώς σώθηκαν τα εκθέματα του Μουσείου από τους γερμανούς εισβολείς.

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 29/06/2013

Επί έξι μήνες πριν από την εισβολή των Γερμανών μια ομάδα από εργάτες και αρχαιολόγους έσκαβε τα δάπεδα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου για να θάψει εκεί ό,τι πολυτιμότερο έχει η Αθήνα: τους κούρους και τις ληκύθους της.

Magnify Image

Από την προετοιμασία απόκρυψης των επιτύμβιων γλυπτών του Μουσείου. (Φωτογραφικό Αρχείο Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου).

Την Κυριακή 27 Απριλίου 1941 τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής κατέλαβαν την Αθήνα. Την επομένη, νωρίς το πρωί, οι Γερμανοί αξιωματικοί που ανέβηκαν με φόρα τα μαρμάρινα σκαλιά του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου διαπίστωσαν με έκπληξη ότι παραλάμβαναν ένα κτίριο άδειο. Δεν βρήκαν πουθενά ούτε ίχνος από τα χιλιάδες πολύτιμα εκθέματα που κοσμούσαν το μεγαλύτερο μουσείο της χώρας τα προηγούμενα εξήντα χρόνια της λειτουργίας του. Αντί για αγάλματα, στέκονταν μπροστά τους παγωμένοι και ανέκφραστοι οι λιγοστοί αρχαιολόγοι και οι φύλακες που είχαν βάρδια εκείνη την ώρα. Στις επίμονες ερωτήσεις τους, εκείνοι απάντησαν σιβυλλικά, ότι τα αρχαία είναι εκεί όπου όλοι γνωρίζουν, κάτω από τη γη. Και είναι αλήθεια ότι τα αρχαία είχαν μόλις επιστρέψει ξανά στο χώμα, δηλαδή στη μοναδική κιβωτό του κόσμου στην οποία θα μπορούσαν να παραμείνουν ασφαλή.

Η εύθραυστη ευρωπαϊκή τάξη του Μεσοπολέμου ήταν αισθητή στις ελληνικές κυβερνήσεις πολύ καιρό πριν από την κήρυξη του πολέμου. Από το 1937 η κυβέρνηση Μεταξά είχε ξεκινήσει αλληλογραφία με τη Διεύθυνση Αρχαιοτήτων του υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας, προκειμένου να εκπονηθεί από κοινού ένα πλήρες σχέδιο διαφύλαξης των αρχαίων από τις αεροπορικές επιδρομές και από το ενδεχόμενο των οδομαχιών εντός των πόλεων. Στην επίμονη απαίτηση του κράτους να συνταχθούν κατάλογοι και να ταξινομηθούν τα αρχαία σε κατηγορίες με βάση τη σπουδαιότητά τους οι αρχαιολόγοι της Υπηρεσίας υποστήριζαν σταθερά ότι δεν υπήρχε δυνατότητα επιλογής και ότι όλα τα αρχαία (εκτεθειμένα και αποθηκευμένα) έπρεπε να διασωθούν σε περίπτωση πολέμου. Μάλιστα, ο Νικόλαος Κυπαρίσσης, Έφορος Αρχαιοτήτων Αθηνών (Αττικής και Μεγαρίδος εκτός Πειραιώς), σε εμπιστευτική του έκθεση προς το υπουργείο στις 11 Αυγούστου 1937 αναφέρει ότι, αντί να δαπανηθούν μεγάλα ποσά για την κατασκευή καταφυγίων για ορισμένα από τα αρχαία, θα ήταν προτιμότερο να μεταφερθούν σε νέους χώρους φύλαξης, ασφαλείς από φωτιά και βομβιστικές επιθέσεις, σε κηρυγμένες «αρχαιολογικές πόλεις», οι οποίες με διεθνείς συμβάσεις θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ιερές και απαραβίαστες. Και υπέδειξε την περιοχή της Ακρόπολης ως μία από αυτές. Ωστόσο, η πραγματικότητα διέλυσε τις ελπίδες και τις λιγοστές αμφιβολίες για το επερχόμενο κακό.

Οι προετοιμασίες για την αντιμετώπιση του κινδύνου των καταστροφών εντείνονταν με την πάροδο του χρόνου. Στις 18 Ιουνίου 1940 ο υφυπουργός Παιδείας Ν. Σπέντζας ανακοίνωσε με εμπιστευτικό του έγγραφο ότι «Από σήμερον απαγορεύομεν την χορήγησιν κανονικών αδειών, κατόπιν αποφάσεως του Υπουργικού Συμβουλίου». Με την κήρυξη του πολέμου τέσσερις μήνες μετά, η Αρχαιολογική Υπηρεσία αντέδρασε αστραπιαία. Με έγγραφό της στις 11 Νοεμβρίου 1940 που απεστάλη σε όλες τις τοπικές διευθύνσεις, εξέδωσε ειδικές τεχνικές οδηγίες «διά την προστασίαν των αρχαίων των διαφόρων μουσείων από τους εναερίους κινδύνους». Σε αυτές προβλέπονταν δύο τρόποι ασφάλισης των ογκωδών και μη μετακινήσιμων εκθεμάτων. Ο πρώτος ήταν «διά της περικαλύψεως του αγάλματος διά γαιοσάκκων, αφ’ ου προηγουμένως τούτο περιβληθή δι’ ενός ξυλίνου ικριώματος επενδεδυμένου διά σανίδων ως το υπόδειγμα» και ο δεύτερος, που προκρίθηκε ως αποτελεσματικότερος, με την κατάχωση των αγαλμάτων εντός του δαπέδου της αίθουσας ή στην αυλή του μουσείου ή σε περιφραγμένες αυλές και υπόγεια δημόσιων ιδρυμάτων. Η μέθοδος της κατάχωσης, μάλιστα, δινόταν με κάθε λεπτομέρεια. Τα αγάλματα έπρεπε να αποτεθούν στον πυθμένα του ορύγματος που ήταν επενδεδυμένο με οπλισμένο σκυρόδεμα, σε οριζόντια θέση (σαν νεκρά σώματα σε τάφο), να καλυφθούν με αδρανή υλικά και το όρυγμα να σφραγιστεί με πλάκα τσιμέντου. Για τα χάλκινα και για τα πήλινα προβλεπόταν η φύλαξη εντός κιβωτίων επενδεδυμένων με κερόχαρτο ή πισσόχαρτο για τον φόβο της υγρασίας.

 Magnify Image

Η απόκρυψη του Κούρου του Σουνίου ΕΑΜ 2720 στο όρυγμα που είχε διανοιχθεί μπροστά από το βάθρο του. (Φωτογραφικό Αρχείο Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου).

Στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο σήμανε συναγερμός. Με υπουργική απόφαση συστάθηκε η Επιτροπή Απόκρυψης και Ασφάλισης των εκθεμάτων του, με επικεφαλής τρεις Αρεοπαγίτες και μέλη τον γραμματέα της Αρχαιολογικής Εταιρείας Γεώργιο Οικονόμο, τον προσωρινό διευθυντή του μουσείου Αναστάσιο Ορλάνδο, τον καθηγητή Σπυρίδωνα Μαρινάτο, τους εφόρους Γιάννη Μηλιάδη και Σέμνη Καρούζου, την επιμελήτρια Ιωάννα Κωνσταντίνου και ορισμένους μηχανικούς και αρχιτέκτονες του υπουργείου. Στην ομάδα προστέθηκαν και εθελοντές, όπως ο διευθυντής του Αυστριακού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Otto Walter, ο Βρετανός αρχαιολόγος Allan Wace και o ακαδημαϊκός Σπύρος Ιακωβίδης, που ήταν τότε πρωτοετής φοιτητής Αρχαιολογίας.

«Πολύ πρωί, πριν να δύσει η σελήνη, συγκεντρώνονταν στο μουσείο όσοι είχαν αναλάβει την εργασία τούτη. Νύχτα έφευγαν το βράδυ για να πάνε στα σπίτια τους» γράφει χαρακτηριστικά η Σέμνη Καρούζου. Η φύλαξη των γλυπτών γινόταν ανάλογα με το μέγεθος και τη σημασία του καθενός. Τα μεγαλύτερα από αυτά παρατάσσονταν όρθια σε βαθιά ορύγματα που είχαν ανοιχτεί στα δάπεδα των βόρειων αιθουσών του μουσείου, το οποίο ήταν, άλλωστε, θεμελιωμένο πάνω στον μαλακό βράχο. Για την κάθοδο των αγαλμάτων στα ορύγματα χρησιμοποιήθηκαν αυτοσχέδιοι ξύλινοι γερανοί, τους οποίους χειρίζονταν αδιάκοπα οι τεχνίτες του μουσείου. Τα ορύγματα, που έμοιαζαν με πολυάνδρια, δηλαδή με ομαδικούς τάφους, συγκέντρωσαν ένα σαστισμένο πλήθος μορφών, σαν αυτό που εικονίζεται στην πιο πολύτιμη από τις φωτογραφίες του ομώνυμου αρχείου του μουσείου. Ανάμεσα στις μορφές των αγαλμάτων, που στέκονται αμήχανα στον νέο τους τάφο, βρίσκεται κι ένας από τους ανώνυμους πρωταγωνιστές του Έπους της Απόκρυψης. Ένας τεχνίτης του μουσείου που κοιτά αφηρημένα τον φακό. Κι έτσι όπως συμμερίζεται την αβέβαιη μοίρα των ημερών, καταλήγει να μην ξεχωρίζει από το πλήθος τριγύρω. «Αν καμιά ζημιά δεν έγινε στα μάρμαρα, παρ’ όλες αυτές τις μετακινήσεις, οφείλεται τούτο κυριότατα στο ότι προϊστάμενος του συνεργείου των εργατών ήταν τότε, έως και στα πρώτα χρόνια ύστερ’ από τον πόλεμο, ο παλαιός, έμπειρος και αφοσιωμένος γλύπτης των ελληνικών μουσείων Ανδρέας Παναγιωτάκης» αφηγείται η Σέμνη Καρούζου.

«Τον Οκτώβριο του 1940, όταν κηρύχθηκε ο πόλεμος, μόλις είχα εγγραφεί στο πανεπιστήμιο, πρωτοετής φοιτητής» θυμάται σε συνέντευξή του ο ακαδημαϊκός Σπύρος Ιακωβίδης. «Η απόκρυψη είχε ήδη αρχίσει κι εγώ προσέφερα την εθελοντική μου εργασία. Με έβαλαν σε μία από τις αποθήκες, όπου υπήρχαν τεράστια κασόνια. Η δουλειά μου ήταν να τυλίγω ταναγραίες σε παλιές εφημερίδες και με μεγάλη προσοχή να τις τοποθετώ στα κασόνια. Μετά, τη δουλειά συνέχιζε η ειδική επιτροπή που είχε συσταθεί. Όλοι δουλεύαμε ενάντια στον χρόνο, με τον φόβο της εισβολής των Γερμανών, και βέβαια με τεράστια προσοχή. Οι ταναγραίες τυλίγονταν εύκολα. Όμως τα αγγεία έσπαγαν ακόμα πιο εύκολα… Η δουλειά γινόταν στα υπόγεια του μουσείου. Τα αγάλματα τοποθετούνταν σαν άνθρωποι σε διαδήλωση. Στη συνέχεια χυνόταν πάνω τους άμμος που ξεχώριζε το ένα από το άλλο και τα σκέπαζε και από πάνω έπεφτε πλάκα τσιμέντο. Τα παράθυρα των υπόγειων χώρων τα φράζανε με τσουβάλια από άμμο. Με αυτό τον τρόπο δεν μπορούσαν να πάθουν τίποτε από αεροπορική επιδρομή».

Τα ξύλινα κιβώτια με τα πήλινα αγγεία και τα ειδώλια, καθώς και με τα χάλκινα έργα, τοποθετούνταν στις ημιυπόγειες αποθήκες της επέκτασης του μουσείου, που είχε μόλις ολοκληρωθεί προς την οδό Μπουμπουλίνας. Μετά τη συμπλήρωση των χώρων, τα δωμάτια γεμίζονταν μέχρι την οροφή με στεγνή άμμο, προκειμένου να αντέξουν τη διάρρηξη της τσιμεντένιας πλάκας της οροφής τους από ενδεχόμενο βομβαρδισμό. Ένα στιγμιότυπο αυτής της εργασίας του εγκιβωτισμού αποτυπώθηκε σε μία ξεχωριστή φωτογραφία, τη μόνη που εικονίζει τους τεχνίτες του μουσείου σε μια στιγμή ανάπαυλας να κοιτούν ανέκφραστοι τον φακό, ανθρώπους που αναρωτιέται κανείς για την τύχη τους τους σκληρούς μήνες της αθηναϊκής Κατοχής. Η Σέμνη Καρούζου διέσωσε το όνομα ενός από αυτούς: «Σε όλη την εργασία του ξεριζώματος και του εγκιβωτισμού των αρχαίων της Συλλογής Αγγείων και Μικροτεχνημάτων πρωτοστατούσε ο μακαρίτης αρχιτεχνίτης Γεώργιος Κοντογιώργης, ένας από τους τεχνίτες που τόσα προσέφεραν και προσφέρουν στην ανάδειξη και την ασφάλεια των αρχαίων».

Ταυτόχρονα με τα αρχαία εγκιβωτίστηκαν και οι πολύτιμοι κατάλογοι του μουσείου, δηλαδή τα βιβλία καταγραφής και τεκμηρίωσης των αρχαιοτήτων του. Τα κιβώτια αυτά παραδοθήκαν στον γενικό ταμία της Τράπεζας της Ελλάδος στις 29 Νοεμβρίου 1940. Στις 17 Απριλίου 1941, στο κεντρικό κατάστημα της ίδιας τράπεζας, υπογράφηκε το πρωτόκολλο παράδοσης και παραλαβής των ξύλινων κιβωτίων με τα χρυσά και με τα άλλα πολύτιμα ευρήματα των Μυκηνών. Ήταν η πράξη του τέλους μιας εξάμηνης επιχείρησης που πέτυχε να ασφαλίσει τον αμύθητο πλούτο του μεγαλύτερου μουσείου της χώρας.

«Η όψη του μουσείου τον Απρίλη του 1941, γυμνωμένου από όλο το περιεχόμενό του, ήταν μια εικόνα ερήμωσης. Οι τοίχοι γυμνοί, τα δάπεδα πολλών αιθουσών σκαμμένα, οι προθήκες άδειες». Ήταν η εικόνα που αντίκρισαν οι Γερμανοί αξιωματικοί το πρωί της Δευτέρας 28 Απριλίου. Της πρώτης μέρας της αθηναϊκής Κατοχής.

 Magnify Image

Ένα από τα ορύγματα με τα αμήχανα πλήθη των αγαλμάτων.

Στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν το μουσείο δεν παρέμεινε έρημο. Καταλήφθηκε από δημόσιες υπηρεσίες. Στη μεγάλη Μυκηναία Αίθουσα στεγάστηκε η Κρατική Ορχήστρα. Σε ένα μεγάλο μέρος της δυτικής πλευράς, δεξιά από την είσοδο, εγκαταστάθηκε το Κεντρικό Ταχυδρομείο. Στις αίθουσες του πρώτου ορόφου επί της οδού Μπουμπουλίνας λειτούργησαν οι υπηρεσίες του υπουργείου Πρόνοιας, ενώ σε μια αίθουσα του παλαιού κτιρίου προς την οδό Τοσίτσα εγκαταστάθηκε μια ειδική Υγειονομική Υπηρεσία, απ’ όπου «περνούσαν υποχρεωτικά δυστυχισμένες νέες γυναίκες, απόκληρες της κοινωνίας» όπως διασώζει η Σέμνη Καρούζου. Σε μια γωνιά του νέου κτιρίου έμεινε λιγοστός χώρος για τα γραφεία των υπαλλήλων του μουσείου, όπου συγκεντρώθηκε η άχρηστη πια σκευή του, το πλήθος των άδειων προθηκών, ορισμένοι πίνακες της Εθνικής Πινακοθήκης και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους. Σε ένα από τα υπόγεια της νέας πτέρυγας παρασκευαζόταν το συσσίτιο των φυλάκων και των αρχαιολογικών υπαλλήλων, με τα πυκνά ίχνη από τους καπνούς του να παραμένουν μέχρι σήμερα σε σημεία της οροφής. Παρά την απώλεια του χαρακτήρα του, το κτίριο παρέμεινε αλώβητο μέχρι το τέλος της Κατοχής. Ως τις «ημέρες του δεκεμβριανού εφιάλτη», όταν οι «πολυβολισμοί των αεροπλάνων» κατέκαψαν μέρος της ξύλινης στέγης του και ένα τμήμα του πρώτου ορόφου διαμορφώθηκε σε φυλακές των κρατουμένων. Ορισμένοι από τους διάτρητους από τις οβίδες τοίχους διατηρούνται ακόμα και σήμερα, μεταξύ των γραφείων όπου εργάζεται το προσωπικό του Μουσείου. Και παρά τη μακρά και επίπονη αποκατάσταση του κτιρίου και των εκθέσεών του τα μεταπολεμικά χρόνια, ήσαν πολλές οι κρυμμένες εκπλήξεις που έρχονταν σποραδικά στο φως. Ακόμα και η δεύτερη, εκ βάθρων ανακαίνισή του, που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, ήταν η αφορμή να ανακαλυφθούν και άλλα από τα καλά θαμμένα μυστικά του. Να ήταν, άραγε, τα τελευταία;

Ζώντας και δουλεύοντας κανείς ανάμεσα σε αυτούς τους τοίχους, γνωρίζει πως δεν του επιτρέπεται να διατυπώνει τέτοιες εκφράσεις χρονικής βεβαιότητας.

 Magnify Image

Στιγμιότυπο από τον εγκιβωτισμό του αμφορέα Α 803.

ΠΗΓΕΣ

Βενάρδου Ε., Μια απόκρυψη αλλιώτικη από τις άλλες. Επιχείρηση «Κρυμμένοι Θησαυροί». Διαθέσιμο στο *www.psaxtiria.net/forum/archive/index.php/t-2897.html

Καλτσάς Ν., «Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο», Αθήνα 2007, 20. Διαθέσιμο στο
*www.latsis-foundation.org/megazine/publish/ebook.php?book=31&preloader=1

Καρούζου Σ., «Σύντομη Ιστορία του Εθνικού Μουσείου», στο Καρούζου Σ., Εθνικόν Αρχαιολογικόν Μουσείον, Συλλογή Γλυπτών, Περιγραφικός Κατάλογος, Αθήναι 1967, ια’-κ’.

Καρούζου Σ., «Το Εθνικό Μουσείο από το 1941», το Μουσείον 1 (2000), 5-14. (Πρόκειται για την εκ νέου δημοσίευση του κειμένου της Σ. Καρούζου, που περιλήφθηκε στα Πρακτικά του Α’ Συνεδρίου του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Αθήνα 30 Μαρτίου-3 Απριλίου 1967, Αθήνα 1984, 52-63).

Νικολακέα Ν., «Η προστασία των αρχαιοτήτων κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», στο Τσιποπούλου Μ. (επιμ.), «…Ανέφερα Εγγράφως», Θησαυροί του Ιστορικού Αρχείου της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, Αθήνα 2008, 57-59.

Πασχαλίδης Κ., «Η ίδρυση, η ιστορία και οι περιπέτειες του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, 130 χρόνια λειτουργίας σε μία διάλεξη». Διαθέσιμο στο *www.blod.gr/lectures/Pages/viewlecture.aspx?LectureID=737#.UTcIWTbYhgU.facebook

Πετράκος Β.Χ., «Τα αρχαία της Ελλάδος κατά τον πόλεμο 1940-1944», Ο Μέντωρ 31 (1994), 73-185.

Σάλτα Μ., «Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο», στο Γαρουφαλής Δ.Ν., Κωνσταντινίδη-Συβρίδη Ε. (επιμ.), Η Αρχαιολογία στην Ελλάδα. Οι μεγαλύτερες αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 20ού αιώνα και οι θησαυροί των ελληνικών μουσείων, Αθήνα 2002, 116-119 (Σειρά: Ιστορία των Πολιτισμών Νο2, του περιοδικού «Corpus»)

Φλέσσα Β., Στα  Άκρα, συνέντευξη με τον ακαδημαϊκό Σ. Ιακωβίδη στη Νέα Ελληνική Τηλεόραση (ημέρα προβολής: Παρασκευή 26/10/2012, ώρα: 23:00). Διαθέσιμο στο *www.ert.gr/webtv/net/item/8196-Spyros-Iakwbidhs-Archaiologos-Akadhmaikos-26-10-2012#.UUo0TDfQ709

Χριστοπούλου Α., «Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και Νεότερη Ελλάδα. Παράλληλες Ιστορίες», «Αρχαιολογία & Τέχνες» 113 (Δεκέμβριος 2009), 5-10.

Ο Κώστας Πασχαλίδης είναι Ιστορικός και Αρχαιολόγος, Επιμελητής Αρχαιοτήτων στην Προϊστορική Συλλογή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Ανατύπωση από:  *http://m.lifo.gr/mag/features/3704

Posted in Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία, Σκέψεις, Χρήσιμα | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

«Οι σημαντικότερες εφευρέσεις των αρχαίων Ελλήνων» (βίντεο)

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 23/01/2013

Η κινητή έκθεση του Μουσείου Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας Κώστα Κοτσανά Ξεναγηθείτε σε μια εξαιρετική επιλογή πενήντα εκθεμάτων του μουσείου αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας (από το ρομπότ – υπηρέτρια του Φίλωνος μέχρι τον «κινηματογράφο» του Ήρωνος και από το υδραυλικό ωρολόγιο του Αρχιμήδη μέχρι τον αναλογικό υπολογιστή των Αντικυθήρων) που καλύπτουν την περίοδο από το 2000 π.Χ. μέχρι το τέλος του αρχαίου ελληνικού κόσμου. Ανακαλύψτε ότι η τεχνολογία των αρχαίων Ελλήνων λίγο πριν το τέλος του αρχαίου ελληνικού κόσμου ήταν εξαιρετικά όμοια με τις απαρχές της σύγχρονης τεχνολογία μας. Δείτε σε αυτή την εποχή που η τεχνολογία αιχμής δεν κατοχυρωνόταν και διαπιστώστε πόσα περισσότερα (από όσα νομίζουμε) χρωστάει ο Δυτικός πολιτισμός στους Έλληνες.

Παρουσίαση της κινητής έκθεσης «Οι σημαντικότερες εφευρέσεις των αρχαίων Ελλήνων»

και επίδειξη εκθεμάτων από το δημιουργό τους Κώστα Κοτσανά

Ζητήστε τη μεταφορά της κινητής έκθεσης στην περιοχή σας και δείτε περισσότερα στην πηγή:  http://kotsanas.com/index.php

Posted in Έρευνα, Βίντεο, Διασκέδαση, Επιστήμη, Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία, Σκέψεις, Τέχνη, Χρήσιμα | Με ετικέτα: , , , , , , , | Leave a Comment »

Το μουσείο φυσικής ιστορίας Smithsonian στην οθόνη σας!

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 07/01/2013

Το Smithsonian ιδρύθηκε το 1846, και είναι ο μεγαλύτερος οργανισμός φυσικής ιστορίας του κόσμου.

Αποτελείται από 19 μουσεία και γκαλερί, Εθνικό Ζωολογικό Πάρκο και εννέα ερευνητικά κέντρα.

Για να μπείτε στο Μουσείο κάντε κλικ στην εικόνα και καλή πλοήγηση.

elefantas mousio

Posted in Βίντεο, Διασκέδαση, Επιστήμη, Ιστορία, Παιδεία, Τέχνη, Φωτογραφίες, Χρήσιμα | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Όλοι οι οδηγοί των αρχαιολογικών μουσείων της Ελλάδας για ηλεκτρονικό ξεφύλλισμα στα ελληνικά και αγγλικά

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 18/09/2012

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πέλλας
E-Book GR

 

Ο Μαραθών και το Αρχαιολογικό Μουσείο
E-Book GR

 

Το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο
E-Book GR

 

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου
E-Book GR

 

Δήλος
E-Book GR

 

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιώς
E-Book GR

 

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Ολυμπίας
E-Book GR

 

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Δελφών
E-Book GR

 

Το Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης
E-Book GR

 

Ελευσίνα: Ο Αρχαιολογικός Χώρος και το Μουσείο
E-Book GR

 

Το Μουσείο Ακροπόλεως
E-Book GR

 

Από το Ίδρυμα Λάτση

 

Posted in Διασκέδαση, Επιστήμη, Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία, Τέχνη, Χρήσιμα | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »