Κάδος Ανατύπωσης

Ανάλεκτα του Διαδικτύου

  • «Ανάθεμα σε ξενιτιά εσέ και το καλό σου, μου πήρες το παιδάκι μου και το ‘κανες δικό σου»

  • « OΙΑ ΗΩ Ω ΥΙΕ ΑΕΙ ΕΙ »

  • «Ηττάται αυτός που πολεμάει, όχι αυτός που χαζεύει τον πολεμιστή»

  • Σημαία άγνωστου καπετάνιου την εποχή της Τουρκοκρατίας συμβολίζει την σκλαβωμένη Ελλάδα που αγωνίζεται να ελευθερωθεί!

  • «Μάνα μου Ελλάς»

  • Ειδήσεις στην Αρχαία Ελληνική γλώσσα

  • Κάνε κλικ σε μια ημερομηνία για να δεις τις αναρτήσεις της ημέρας εκείνης

    Δεκέμβριος 2019
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Μάι.    
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Παρακαλώ όχι greeklish

    Αν δεν μπορείτε να αποφύγετε τα greeklish μην αγχώνεστε τα σχόλιά σας θα τα μετατρέπουμε εμείς σε Ελληνικά

  • Οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν για να αγαπηθούν. Τα πράγματα δημιουργήθηκαν για να χρησιμοποιηθούν. Ο λόγος που ο κόσμος είναι μέσα σε ένα χάος, είναι γιατί τα πράγματα έχουν αγαπηθεί και οι άνθρωποι έχουν χρησιμοποιηθεί!

  • Τελευταία γίνεται ένας μεγάλος ντόρος σχετικά με τα "ελληνικά προϊόντα" και τα barcodes που έχουν στις συσκευασίες τους, των οποίων barcode αρχίζουν (υποτίθεται) με 520 ή 521. "Λάθος μεγάλο!!!!" ... Κάνε κλικ στην παραπάνω εικόνα για πλήρη ενημέρωση

Posts Tagged ‘μελομακάρονα’

«Η επιβίωση αρχαίων ελληνικών εθίμων στα Χριστουγεννιάτικα έθιμα»

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 25/12/2017

Αποτέλεσμα εικόνας για Ειρεσιώνη

Ειρεσιώνη το «Χριστουγεννιάτικο» δένδρο των αρχαίων Ελλήνων

Για αρκετούς αιώνες μετά την γέννηση του Χριστού συνυπήρχαν ο χριστιανισμός και η ειδωλολατρία. Οι Εθνικοί όπως αποκαλούνταν οι ειδωλολάτρες ήταν υπό διωγμό μετά την εδραίωση του χριστιανισμού. Οι θρησκευτικές τελετές των ειδωλολατρών ήταν τόσο ισχυρές που εξακολουθούσαν να επιβιώνουν στις μεγάλες μάζες των οπαδών της νέας θρησκείας. Η εκκλησία προσπάθησε με κάθε τρόπο να εκριζώσει τις παλιές αυτές συνήθειες, αλλά αυτό δεν ήταν καθόλου εύκολο. Έτσι αναγκάστηκε να ενσωματώσει πολλές από τις τελετές αυτές.

Οι γιορτές

Τα Χριστούγεννα μέχρι τον 4ο αιώνα δεν είχαν καθιερωθεί σαν γιορτή στο χριστιανικό εορτολόγιο. Η εκκλησία αναγκάστηκε να ενσωματώσει ειδωλολατρικές τελετές αφιερωμένες στον «ανίκητο θεό Ήλιο», μιας και δεν μπόρεσε να τις εκριζώσει. Σύμφωνα με τα αρχαία ελληνικά έθιμα 22-24 Δεκεμβρίου γίνονταν τελετές για το χειμερινό ηλιοστάσιο, οι οποίες περιείχαν και στοιχεία από αντίστοιχες τελετές του Όσιρι και του Μίθρα. Οι λατρευτικές εκδηλώσεις περιλάμβαναν λιτανείες, συμπόσια και χορούς.

Στην αρχαία Ελλάδα κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο γιόρταζαν τη γέννηση του θεού Διονύσου. Τον αποκαλούσαν «Σωτήρα», και «θείο βρέφος», οι ιερείς του ονομάζονταν ποιμένες και κρατούσαν ραβδί.

Το 274 μ.Χ. γιορτάστηκε επίσημα στη Ρώμη «Η μέρα της γέννησης του ανίκητου Ήλιου». (Dies natalis Solis Invicti). Το κείμενο που καταργεί τη γιορτή αυτή και την ονομάζει «Ο γεννηθείς Χριστός εν Βηθλεέμ της Ιουδαίας », είναι το ρωμαϊκό καλεντάρι του 354μ.Χ. Έτσι η λατρεία του θεού Ήλιου παραχωρεί τη θέση της στα Χριστούγεννα. Το 529 ο Κωνσταντίνος Ζ ο Πορφυρογέννητος με νόμο καθιερώνει τη γιορτή σαν αργία το 529 μ.Χ. Τα πρώτα χρόνια το τελετουργικό ήταν περίπλοκο και είχε πολλά περσικά στοιχεία από τις γιορτές του Ήλιου.

Στα χρόνια του Ιουστινιανού, τον 6ο αιώνα, ο εορτασμός των Χριστουγέννων εξαπλώθηκε σε όλη την Ανατολή και έτσι ευοδώθηκε η προσπάθεια να μετατραπούν βαθμιαία οι ειδωλολατρικές τελετές σε χριστιανικές.

Το δένδρο

Η Ειρεσιώνη προέρχεται από τη λέξη είρος-έριον=μαλλι προβάτου. Ήταν ένα απλό κλαδί ελιάς (κότινος, αγριελιά) το οποίο στόλιζαν οι αρχαίοι πρόγονοί μας με γιρλάντες που έφτιαχναν από λευκό μαλλί προβάτου, με σύκα, καρύδια, μπουκαλάκια με κρασί και μέλι, λάδι . Το δέντρο το αφιέρωναν στη θεά Αθηνά, τον θεό Απόλλωνα και τις Ώρες , Ευνομία, Δίκη, Ειρήνη. Ήταν ένα γονιμικό έθιμο, ευχαριστήριο για την γονιμότητα της γης και τους καρπούς που αυτή έδινε.

Κατά την εβδόμη μέρα του μηνός Πυανεψιώνος παιδιά περιέφεραν την Ειρεσιώνη στους δρόμους τραγουδώντας τα κάλαντα στα σπίτια, έλεγαν ευχές και παινέματα.

Τα κάλαντα

Τα κάλαντα των αρχαίων Ελλήνων κινούνταν στο ίδιο πνεύμα με τα τωρινά κάλαντα. Ήταν εγκωμιαστικά και ευχετήρια άσματα της αρχαιότητας, τα οποία ονομάστηκαν κάλαντα κατά την ρωμαϊκή εποχή. Τους παρακάτω στίχους φέρεται ότι τραγούδησε  στη Σάμο, κατά το έθιμο της ειρεσιώνης, ο Όμηρος και μας διασώζει ο Πλούταρχος («Βίοι Παράλληλοι, Θησεύς 22»):

«Σ’ αρχοντικό μπήκαμε μεγάλου νοικοκύρη
με λόγο που ’χει πέραση και μ’ αγαθά περίσσα.
Ανοίξτε πόρτες διάπλατα να μπουν μεγάλα πλούτη,
μαζί κι η θαλερή χαρά κι η ευλογημένη Ειρήνη.
Γιομάτοι να’ ναι οι πίθοι σας, πολλά τα ζυμωτά σας,
φέρε μας κριθαρόψωμο με το πολύ σουσάμι.
Νύφη για το μοναχογιό να κάτσει τραγουδώντας
στ’ αμάξι που το σέρνουνε τα δυνατά μουλάρια
να’ ρθει σ’ αυτό το σπιτικό να’ φαίνει τα προικιά της.
Κάθε χρονιά θε να’ ρχομαι κι εγώ σαν χελιδόνι.
Μα φέρε γρήγορα λοιπόν ότι είναι να μας δώσεις
γιατί αλλιώς θα φύγουμε δε θα ξημερωθούμε.!»

Το τραγούδι της Ειρεσιώνης της εποχής του Ομήρου το συναντάμε στα κάλαντα της Θράκης:

«Στο σπίτι ετούτο πού ‘ρθαμε του πλουσιονοικοκύρη
ν’ ανοίξουνε οι πόρτες του να μπει ο πλούτος μέσα
να μπει ο πλούτος κι η χαρά κι η ποθητή ειρήνη
και να γεμίσουν τα σταμνιά μέλι, κρασί και λάδι
κι η σκάφη του ζυμώματος με φουσκωτό ζυμάρι.»

Στη ρωμαϊκή εποχή γιορταζόταν οι καλένδες, η αρχή κάθε σεληνιακού μήνα. Η πιο σημαντική από όλες ήταν οι καλένδες του Ιανουαρίου κατά τις οποίες αντάλλασσαν δώρα, ευχές και οι άρχοντες αναλάμβαναν τα νέα τους καθήκοντα. Έτσι πολύ νωρίς ταυτίστηκε η 1η Ιανουαρίου με τις καλένδες και τα κάλαντα κατόπιν.

Πολλά έθιμα της προχριστιανικής εποχής δεν μπόρεσαν να ξεριζωθούν, έτσι η εκκλησία αναγκάστηκε να τα ενσωματώσει. Διατήρησε τα πιο δημοφιλή από αυτά και αυτό έγινε κυρίως τον 4ο αιώνα Μ.Χ. Την πρωτοχρονιά ενσωμάτωσε τη γιορτή των δώρων με το έθιμο του Αι-Βασίλη ο οποίος πέθανε εκείνη την εποχή, το 379μ.Χ.

Ωστόσο τα κάλαντα άργησαν πολύ να γίνουν αποδεκτά από την εκκλησία. Παρόλο που ήταν πολύ δημοφιλή στο Βυζάντιο, οι πατριάρχες τα απαγόρευσαν και μάλιστα πολλές φορές αποκαλούσαν αγύρτες όσους έλεγαν τα κάλαντα. Η ΣΤ οικουμενική σύνοδος το 680 μΧ. καταδίκασε το έθιμο αποκαλώντας τους «Μηναγύρτες». Το έθιμο όμως ήταν τόσο ισχυρό που στο τέλος η επίσημη εκκλησία αναγκάστηκε να το ενσωματώσει.

Στο Βυζάντιο κρατούσαν ραβδιά, φανάρια, ομοιώματα πλοίων και κτηρίων. Τα κάλαντα τα συνόδευαν με τρίγωνα και τύμπανα.

Τα μελομακάρονα

Οι άνθρωποι από την αρχαιότητα, για να εξευμενίσουν τις ψυχές, ετοίμαζαν ως προσφορά «μελιτόεσσες», μικρές μελόπιτες, που πιθανότατα είναι οι πρόγονοι των «μελομακάρονων». Η μακαρωνία, ήταν ένα νεκρώσιμο δείπνο με βάση τα ζυμαρικά, ένα δείπνο με το οποίο μακάριζαν τον νεκρό, ένας νεκρόδειπνος δηλαδή. Η λέξη προέρχεται από την αρχαία «μακαρία», μια ψυχόπιτα που έμοιαζε σε σχήμα με τα σημερινά μελομακάρονα και το πρόσφεραν μετά την κηδεία. Αργότερα το περιέλουσαν με μέλι και ονομάστηκε μελομακάρονο και πολύ αργότερα στα βυζαντινά χρόνια καθιερώθηκε σαν γλυκό του δωδεκαημέρου.

Γιώτα Ιωακειμίδου Φιλόλογος

Πηγή

 

Posted in Έρευνα, Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία, Σκέψεις | Με ετικέτα: , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Τα μελομακάρονα, τα μακαρόνια και ο μακαρίτης. 

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 19/12/2017

Σχετική εικόνα

Τα μελομακάρονα, τα μακαρόνια και ο μακαρίτης.
Υπάρχει ετυμολογική σχέση ανάμεσα τους;
γράφει ο Γιώργος Δαμιανός

Είναι εύκολο να συνδυάσουμε την ετυμολογία του χριστουγεννιάτικου παραδοσιακού γλυκίσματος, του μελομακάρονου, από τις λέξεις μέλι και μακαρόνι . Μην ψάξετε, όμως, να βρείτε ομοιότητα σχήματος ανάμεσα στα μακαρόνια και τα μελομακάρονα. Ψάχνοντας προσεκτικά σε ελληνικά και ξένα  λεξικά  θα βρείτε την εκδοχή ότι η λέξη “μακαρόνι” παράγεται από την μεσ. ελληνική λέξη “μακαρωνία” (νεκρώσιμο δείπνο με βάση τα ζυμαρικά).

Η μακαρωνία με τη σειρά της έρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη “μακαρία”, που δεν ήταν άλλο από την ψυχόπιτα, δηλαδή, ένα κομμάτι άρτου, στο σχήμα του μελομακάρονου, το οποίο το προσέφεραν μετά την κηδεία.

Στους νεότερους χρόνους ένα γλύκισμα που έμοιαζε με τη μακαρία βουτήχτηκε στο μέλι και γι αυτό ονομάστηκε μελομακάρονο.

Οι Ιταλοί, έθνος με παράλληλο πολιτισμό, διατήρησαν τη λέξη μακαρωνία στη λέξη maccarone (μακαρόνι).

Οι Έλληνες συνέχισαν, τουλάχιστον, για τρεις χιλιάδες χρόνια να χρησιμοποιούν λέξεις, όπως: μακάρι, μακάριος, μακαρίτης, μακαριστός και τελευταία, μακαρονάς, μακαρονάδα και άλλα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 1500 μ.Χ γίνεται γνωστό στη Γαλλία και αργότερα στην Αγγλία ένα αμυγδαλωτό μπισκότο, κάτι σαν το δικό μας “εργολάβο”, με το όνομα “macaroon”.

πηγές:

Α. Vocabolario Etimologico della Lingua Italiana di Ottorino Pianigiani.

Β. Etymology Dictionary

Origin and Etymology of the word MACARONI, MACCARONI. From An Etymology Dictionary of the English Language, by Walter W. Skeat, 1893

MACARONI, MACCARONI, a paste made of wheat flour. (Ital.,—L.?) ‘He doth learn to make strange sauces, to eat anchovies, maccaroni, bovoli, fagioli, and caviare;’ Ben Jonson, Cynthia’s Revels, A. ii (Mercury). ‘Macaroni, gobbets or lumps of boyled paste,’ &c.; Minsheu, ed. 1627.—O. Ital. maccaroni, ‘a kinde of paste meate boiled in broth, and drest with butter, cheese, and spice;’ Florio. The mod. Ital. spelling is maccheroni, properly the plural of maccherone, used in the sense of a ‘macarone’ biscuit. β. Of somewhat doubtful origin; but prob. to be connected with Gk. μακαρία, a word used by Hesychius to denote βρῶμα ἐκ ζωμοῦ καὶ ἀλφίτων, a mess of broth and pearl-barley, a kind of porridge. This word is derived by Curtius (i. 405) from Gk. μάσσειν, to knead, of which the base is μακ-; cf. Gk. μᾶζα, dough, Russ. muka, flour, meal. γ. Similarly the Ital. macaroni is prob. from O. Ital. maccare, ‘to bruise, to batter, to pester;’ Florio. And, again, the Ital. maccare is from a Lat. base mac-, to knead, preserved in the deriv. macerare, to macerate, reduce to pulp. See Macerate. δ. Thus the orig. sense seems to have been ‘pulp;’ hence anything of a pulpy or pasty nature. Der. Macaron-ic, from F. macaronique, ‘a macaronick, a confused heap or huddle of many severall things’ (Cot.), so named from macaroni, which was orig. a mixed mess, as described by Florio above. The name macaroni, according to Haydn, Dict. of Dates, was given to a poem by Theophilo Folengo (otherwise Merlinus Coccaius) in 1509; macaronic poetry is a kind of jumble, often written in a mixture of languages. And see macaroon.

Γ. Maccaroni – 1590s, from southern It. dialect maccaroni (It. maccheroni), pl. of *maccarone, possibly from maccare “bruise, batter, crush,” of unknown origin, or from late Gk. makaria “food made from barley.” Used after c.1764 to mean “fop, dandy” (the “Yankee Doodle” reference) because it was an exotic dish at a time when certain young men who had traveled the continent were affecting French and Italian fashions and accents. There is said to have been a Macaroni Club in Britain, which was the immediate source of the term.

Ανατύπωση από >>>

 

Posted in Έρευνα, Ελλάδα, Ιστορία, Παράξενα, Παιδεία | Με ετικέτα: , , , , , , , , | Leave a Comment »