Κάδος Ανατύπωσης

Ανάλεκτα του Διαδικτύου

  • «Ανάθεμα σε ξενιτιά εσέ και το καλό σου, μου πήρες το παιδάκι μου και το ‘κανες δικό σου»

  • « OΙΑ ΗΩ Ω ΥΙΕ ΑΕΙ ΕΙ »

  • «Ηττάται αυτός που πολεμάει, όχι αυτός που χαζεύει τον πολεμιστή»

  • Σημαία άγνωστου καπετάνιου την εποχή της Τουρκοκρατίας συμβολίζει την σκλαβωμένη Ελλάδα που αγωνίζεται να ελευθερωθεί!

  • «Μάνα μου Ελλάς»

  • Ειδήσεις στην Αρχαία Ελληνική γλώσσα

  • Κάνε κλικ σε μια ημερομηνία για να δεις τις αναρτήσεις της ημέρας εκείνης

    Νοέμβριος 2019
    Κ Δ Τ Τ Π Π Σ
    « Μάι.    
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
  • Παρακαλώ όχι greeklish

    Αν δεν μπορείτε να αποφύγετε τα greeklish μην αγχώνεστε τα σχόλιά σας θα τα μετατρέπουμε εμείς σε Ελληνικά

  • Οι άνθρωποι δημιουργήθηκαν για να αγαπηθούν. Τα πράγματα δημιουργήθηκαν για να χρησιμοποιηθούν. Ο λόγος που ο κόσμος είναι μέσα σε ένα χάος, είναι γιατί τα πράγματα έχουν αγαπηθεί και οι άνθρωποι έχουν χρησιμοποιηθεί!

  • Τελευταία γίνεται ένας μεγάλος ντόρος σχετικά με τα "ελληνικά προϊόντα" και τα barcodes που έχουν στις συσκευασίες τους, των οποίων barcode αρχίζουν (υποτίθεται) με 520 ή 521. "Λάθος μεγάλο!!!!" ... Κάνε κλικ στην παραπάνω εικόνα για πλήρη ενημέρωση

Posts Tagged ‘ΕΑΜ’

Η Εθνική Αντίσταση στην περιοχή του Θερμαϊκού

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 26/11/2017

Γερμανική περίπολος στην περιοχή του Θερμαϊκού το 1943 (αρχείο Σπ. Κουζινόπουλου)

του Σπύρου Κουζινόπουλου

Με την ευκαιρία του πανελλαδικού εορτασμού της τρισένδοξης Εθνικής Αντίστασης κατά των χιτλερικών κατακτητών, από αφορμή την επέτειο της ιστορικής μάχης και ανατίναξης της γέφυρας του Γοργοποτάμου, πρέπει να θυμηθούμε και όλους εκείνους τους άντρες και τις γυναίκες της περιοχής του Θερμαϊκού, που έδωσαν τα πάντα, στα τριάμισι χρόνια της χιτλερικής κατοχής για την λευτεριά και την ανεξαρτησία.

Υποκλινόμαστε στους μάρτυρες εκείνους που θυσιάστηκαν για την αποτίναξη της ναζιστικής σκλαβιάς. Όπως στον ήρωα της Εθνικής Αντίστασης, Απόστολο Βαζάκα από τη Νέα Μηχανιώνα, που εκτελέστηκε από τους Γερμανούς, τον τελευταίο χρόνο της κατοχής. Ή τον 22χρονο Γραμματέα της ΕΠΟΝ Νέων Επιβατών,  Γιάννη  Κοκόζη, που δολοφονήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 1944 και τον 25χρονο από το Αγγελοχώρι Δημήτρη Γουτσούτση, που εκτελέστηκε από τους Ναζί κατακτητές, μαζί με 100 ακόμη ομήρους στις 6 Ιουνίου 1944 στα Διαβατά. Κι ακόμη, τιμάμε τη μνήμη των τριών νεαρών Εβραίων Μωυσή Ερρέρα, Ισαάκ Αφία και  Ισουά Κοένκα, που εκτελέστηκαν στις 29 Μαρτίου 1943 στους Νέους Επιβάτες.

Κοντά σ’ αυτούς, δεν μπορούμε να μη θυμηθούμε την αφάνταστη ταλαιπωρία από τους χιτλερικούς των 300 Επανομιτών, όλου σχεδόν του ανδρικού πληθυσμού της Επανομής, ηλικίας από 18 έως 50 χρόνων. Πιάστηκαν από τους Γερμανούς στο Μπλόκο της Επανομής, στις 7 Αυγούστου 1944, μετά την καταγγελία σπιούνου ότι εφοδίαζαν με τρόφιμα τους αντάρτες του ΕΛΑΣ, οδηγήθηκαν πεζοί στο στρατόπεδο συγκέντρωσης των κατακτητών «Παύλος Μελάς», στη Σταυρούπολη, περπατώντας 12 ώρες κάτω από καυτό ήλιο, χωρίς νερό και στο τέλος, 16 από αυτούς μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα αιχμαλώτων στη Γερμανία, από όπου επέστρεψαν μετά από έναν ολόκληρο χρόνο μαρτυρίου, ταλαιπωριών, στερήσεων και βασανισμών.

Αρχίζει η Αντίσταση

Ο ανυπότακτος λαός μας, με πρωτοπόρους τους κομμουνιστές,  οργάνωσε στις πόλεις και στα χωριά το κίνημα της Εθνικής Αντίστασης. Βγήκε στα βουνά, σχημάτισε αντάρτικα τμήματα.

Η Θεσσαλονίκη κατέχει το μεγάλο ιστορικό προνόμιο να είναι η περιοχή όπου δημιουργήθηκε ένα μόλις μήνα μετά την είσοδο των κατακτητών, στις 15 Μαΐου 1941, η οργάνωση «Ελευθερία», που υπήρξε η πρώτη αντιστασιακή οργάνωση σε ολόκληρη την κατεχόμενη τότε από τους χιτλερικούς Ευρώπη, σαλπίζοντας το μήνυμα της ενεργού αντίστασης , της αξιοπρέπειας και της υπερηφάνειας του υπόδουλου λαού μας. Και όταν στις 27 Σεπτεμβρίου 1941 δημιουργήθηκε το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο (ΕΑΜ), τότε η οργάνωση «Ελευθερία» προσχώρησε σ’ αυτό και αποτέλεσε τη ραχοκοκαλιά του ΕΑΜ Μακεδονίας.

Γρήγορα η φλόγα της Εθνικής Αντίστασης  απλώθηκε σε όλη τη χώρα. Το ΕΑΜ, έσωσε τον πληθυσμό από την πείνα. Και κράτησε ζωντανή την ελπίδα για όλους τους κατακτημένους λαούς.

Καταπίεση και «αγγαρεία»

Την καταπίεση των κατακτητών, τη γνώρισε ιδιαίτερα και η περιοχή του Θερμαϊκού. Όπως αναφέρει στα ανέκδοτα μέχρι σήμερα απομνημονεύματά του ο παλιός Μηχανιώτης Ευάγγελος Χατζημπιρμπιλός, οι Γερμανοί υποχρέωναν όλους τους άντρες της περιοχής του Θερμαϊκού να δουλεύουν αναγκαστικά τρεις και τέσσερις μέρες την εβδομάδα από το πρωί μέχρι το βράδυ «αγγαρεία», στα οχυρωματικά έργα και στην κατασκευή πυροβολείων και ορυγμάτων.

Η αμοιβή για την πολύωρη σκληρή δουλειά των κατοίκων, ήταν από τους Γερμανούς λιγοστά κατοχικά λεφτά που δεν άξιζαν σχεδόν τίποτα, ενώ το συσσίτιο που χορηγούσαν το μεσημέρι, ήταν για πέταμα.

Όταν μία μέρα ο Μιχάλης Ρίζος (Κάτης) δοκίμασε το φαγητό και ύστερα το πέταξε, τον σακάτεψαν στο ξύλο οι Γερμανοί. Ενώ ανήμερα τη γιορτή των Φώτων του 1943, όταν 15 άντρες της Μηχανιώνας αρνήθηκαν να πάνε στην αγγαρεία γιατί ήταν μεγάλη χριστιανική γιορτή και θεωρούνταν αμαρτία η εργασία, οι κατακτητές τους συνέλαβαν και τους έκλεισαν για αρκετές ημέρες στις φυλακές.

Έναν άλλο Μηχανιώτη, τον Λευτέρη Λιόλιο τον είχαν συλλάβει οι χιτλερικοί με την κατηγορία του σαμποτάζ, επειδή αρνούνταν να παραδώσει όλα τα ψάρια που έπιανε στους κατακτητές, με συνέπεια σιδηροδέσμιο να τον στείλουν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία.

Ήταν τέτοια η αγανάκτηση των κατοίκων για το καθεστώς της αγγαρείας, που την εξέφρασε ο Χατζημπιρμπιλός με ένα τραγούδι που έγραψε και το οποίο υπάρχει ηχογραφημένο σε κασέτα. Έλεγαν οι στίχοι του:

            Ακούσατε τι έγινε μες στο σαράντα δύο

            Οι λόρδες ήταν άγριες κι’ είχε μεγάλο κρύο.

            Δεν έφταναν τα βάσανα, οι λόρδες και τα κρύα,

            Μας κυνηγούν κι’ οι Γερμανοί να πάμε αγγαρεία

Κι αφού εξιστορεί έμμετρα διάφορα περιστατικά, με συλλήψεις και καταδιώξεις Μηχανιωτών, καταλήγει στο τραγούδι του που επιγράφεται «αγγαρεία»:

                        Αχ πότε θα ‘ρθει η στιγμή,

                        Αχ πότε θα ‘ρθει η ώρα

                        Οι τύραννοι να τσακιστούν

                        Να αναστηθεί η χώρα

 

Αμέτρητα θύματα

Η περιοχή του Θερμαϊκού είχε πολλά θύματα κατά την περίοδο της Κατοχής, κυρίως από τις νάρκες που είχαν εμποτίσει στη θάλασσα οι χιτλερικοί, για να αποφύγουν μια ενδεχόμενη απόβαση των συμμάχων. Σε μία τέτοια νάρκη, έπεσε η μηχανότρατα του Δημήτρη Κούτουκα στη θαλάσσια περιοχή του Δερματά, παρασέρνοντας στο βυθό και τα οκτώ μέλη του πληρώματος, ενώ από μία άλλη νάρκη, στην οποία είχε πέσει στην περιοχή της Κατερίνης, ανατινάχτηκε η μηχανότρατα του Γιάννη Μανιάτη, χωρίς ευτυχώς θύματα.

Οι Μηχανιώτες ψαράδες, έσωσαν με τις βάρκες τους δεκάδες ναυαγούς όταν στην αρχή της Κατοχής βυθίστηκαν ανοιχτά της Νέας Μηχανιώνας δύο μεγάλα βαπόρια, ένα Ρουμάνικο κι’ ένα Σέρβικο. Μάλιστα το δεύτερο ήταν γεμάτο με αξιωματικούς του Σερβικού στρατού που κατευθύνονταν προς τη Μέση Ανατολή. Τα θύματα από τα δύο ναυάγια ήταν τόσα πολλά, ώστε επί πολλούς μήνες ξεβράζονταν πτώματα στη θαλάσσια περιοχή του Ντουρμπαλί.

Σημαντική, ήταν η συμβολή στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα αρκετών Μηχανιωτών πλοιοκτητών, οι οποίοι είχαν διαθέσει, με κίνδυνο της ζωής τους,  τις μηχανότρατες και τα καΐκια τους στο ναυτικό του ΕΛΑΣ, το θρυλικό ΕΛΑΝ, που είχε κάνει ναύσταθμο στην Ιερισσό και στάθμευε κάποιες φορές και στα Μουδανιά.

Η φυγάδευση των Τουρκεστάνων

Επίσης, πολλοί κάτοικοι της Νέας Μηχανιώνας που ήταν οργανωμένοι στο ΕΑΜ, βοήθησαν στη φυγάδευση Τουρκεστάνων στρατιωτών, που υπηρετούσαν στο σοβιετικό στρατό. Αυτοί, είχαν πιαστεί αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς, κατά την εισβολή τους στη Ρωσία και στην Ελλάδα τους χρησιμοποιούσαν σε βοηθητικές εργασίες. Σύμφωνα με αφήγηση του Μηνά Πορίδη, τα μέλη του ΕΑΜ πραγματοποιούσαν μυστικές συναντήσεις πότε στο ραφείο του Βαγγέλη Χατζημπιρμπιλού, πότε στο μαγαζί του Κατσούλη και πότε στο κουρείο του Γιάννη Δαδακαρίδη.

Στη Μηχανιώνα υπήρχε ένας λόχος Τουρκεστάνων, που στρατοπέδευε λίγο πάνω από τα κοιμητήρια. Τα μέλη του ΕΑΜ προσέγγιζαν Τουρκεστάνους, τους έπειθαν να λιποτακτήσουν και στη συνέχεια τους φυγάδευαν στο Χορτιάτη, όπου λημέριαζε μία ισχυρή δύναμη ανταρτών, το ηρωικό 2ο Τάγμα του 31ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ.

Στην προσπάθεια φυγάδευσης κάποιων τέτοιων Τουρκεστάνων, που οι κάτοικοι τους αποκαλούσαν και «Μογγόλους», πιάστηκε και ο ήρωας της Νέας Μηχανιώνας, Απόστολος Βαζάκας, τον οποίο στη συνέχεια εκτέλεσαν οι κατακτητές για την υπέροχη προσφορά του στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα κατά των κατακτητών. Οι χιτλερικοί εξαπέλυσαν τότε ανθρωποκυνηγητό για να συλλάβουν κι ένα ακόμη μέλος του ΕΑΜ και του δικτύου διαφυγής, τον Μηνά Πορίδη, ο οποίος όμως πρόλαβε κι’ έφυγε στο βουνό, κατατάχτηκε στον ΕΛΑΣ, στο Χορτιάτη και υπήρξε ο πρώτος αντάρτης του Θερμαϊκού.

Απόστολος Βαζάκας: Ένας ατρόμητος ήρωας

Σύμφωνα πάντα με την εξιστόρηση του Χατζημπιρμπιλού, ο Βαζάκας, που ήταν ένα τολμηρό και ατρόμητο παλληκάρι, είχε πάρει μέρος στην αρχή της Κατοχής, μαζί με τον καπετάν Φουρτούνα, στην απελευθέρωση εξόριστων πατριωτών από το νησί του Άη Στράτη, μαζί με τον μετέπειτα αρχηγό του ΕΛΑΝ, Νίκο Χουρμούζη. Ενώ αργότερα, δουλεύοντας ως μηχανικός στο επιταγμένο από τους Γερμανούς καΐκι «Δημητρούλα», που έπιανε Μυτιλήνη και Πειραιά, έπαιρνε παράνομο τύπο και δελτία ειδήσεων για την οργάνωση του ΕΑΜ, την οποία εφοδίαζε επίσης με ασυρμάτους και ραδιόφωνα.

Η άγια ημέρα της απελευθέρωσης στη Μηχανιώνα

Οι Γερμανοί έφυγαν από την περιοχή του Θερμαϊκού τα ξημερώματα της 28ηςΟκτωβρίου 1944. Ας παρακολουθήσουμε και πάλι τις αναμνήσεις του Χατζημπιρμπιλού για την άγια ημέρα της απελευθέρωσης:

«Όλη τη μέρα και τη νύχτα της 27ης Οκτωβρίου ράβαμε μαζί με τον αδελφό μου τον Παναγιώτη και το Σωτήρη Καψάλα, που επίσης ήταν ράφτης, ελληνικές σημαίες. Δεν κοιμηθήκαμε, παρακολουθώντας διακριτικά τις κινήσεις των Γερμανών και τις πρώτες ώρες της 28ης Οκτωβρίου έφυγε και ο τελευταίος.

Στις 6 το πρωί, άρχισαν να χτυπούν χαρμόσυνα οι καμπάνες των εκκλησιών, ξεσηκώνοντας τον κόσμο. Ενώ λίγο μετά άρχισε η λειτουργία, μετά η δοξολογία, το τρισάγιο για τους πεσόντες του πολέμου και της Αντίστασης. Ψάλλαμε «τη Υπερμάχω», τον Εθνικό μας Ύμνο και το «Πέσατε θύματα» και ξεκινήσαμε με το σταυρό και τα λάβαρα της Εκκλησίας τις ελληνικές και συμμαχικές σημαίες για την πλατεία. Το τι έγινε, δεν περιγράφεται. Άλλοι κρατούσαν αναμμένες λαμπάδες, άλλοι έψελναν Χριστός Ανέστη και άλλοι ασπάζονταν ο ένας τον άλλον. Ο ενθουσιασμός και η χαρά ήταν απερίγραπτη. Στην πλατεία, έγινε η μεγαλύτερη συγκέντρωση που γνώρισε ποτέ η Νέα Μηχανιώνα. Κι’ εγώ, ανεβασμένος πάνω στο σιντριβάνι που υπήρχε τότε, εκφώνησα τον πανηγυρικό της ημέρας εν μέσω χαράς και ενθουσιασμού».

Ανατύπωση από >>>

 

Posted in Έρευνα, Ελλάδα, Ιστορία, Παιδεία | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

Η ματωμένη Πρωτοχρονιά του 1944 στο Τσαλ Νταγ της Δράμας

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 01/01/2017

Picture

«Η συμμορία του “ήρωα της εθνικοφροσύνης” Αντών-Τσαούς με τους Βούλγαρους συμμάχους τους. Από αριστερά Ουζούνης, Γεώργιος Σκαρλατάκης, Νικόλαος Τεζόπουλος. Στη μέση και την άκρη με τα μαύρα Βούλγαροι στρατιώτες. Στα πόδια τους σφαγμένοι, οι αντιστασιακοί και μέλη του ΕΑΜ: Ηλίας Νταγνιτζής, Μιχάλης Πορφίδης, Γιουμουρτζής, Δ. Παπαδόπουλος, Τσότσογλου και Καραγιαννίδης.» Πηγή φωτογραφίας: Κόκκινος φάκελος

Την Πρωτοχρονιά του 1944, διαπράχθηκε στα βουνά της Δράμας ένα αποτρόπαιο ομαδικό έγκλημα από συμμορίες ακροδεξιών, υπό τις διαταγές ενός βρετανού ταγματάρχη, του Μίλερ, ο οποίος μάλιστα ήταν και σύνδεσμος στην Ελλάδα του Συμμαχικού Στρατηγείου Μέσης Ανατολής. Ήταν η σφαγή σε μία χαράδρα του Τσαλ-Νταγ των ανταρτών του τμήματος «Ρήγας Φεραίος» του ΕΛΑΣ.

Πρόκειται για ένα ύπουλο κι απάνθρωπο έγκλημα, μία πραγματική παγίδα θανάτου, που σχεδιάστηκε και εκτελέστηκε από τις εθνικιστικές ομάδες του Αντώνη Φωστηρίδη (Αντών Τσαούς), σε συνεργασία με τους Άγγλους, που έγινε με τον ερχομό του 1944, την 1η Ιανουαρίου στα βουνά της Λεκάνης (Τσαλ-Νταγ) και στην οποία έχασαν με φριχτό τρόπο τη ζωή τους 17 ηρωϊκοί ΕΛΑΣίτες αντάρτες.

Στο βουνό Τσαλ-Νταγ, δρούσε το τμήμα «Ρήγας Φεραίος» του ΕΛΑΣ, πολεμώντας τους Βούλγαρους φασίστες κατακτητές. Για την αποτελεσματικότερη πάλη κατά των ξένων επιδρομέων, ο ΕΛΑΣ πρότεινε συνεργασία στο ένοπλο τμήμα του Τσαούς Αντών που δρούσε στην ίδια περιοχή. Μετά από συζητήσεις ανάμεσα στα δύο μέρη, αποφασίστηκε οι άνδρες των δύο τμημάτων να γιορτάσουν με κοινό τραπέζι την Πρωτοχρονιά του 1944, προκειμένου να γνωριστούν μεταξύ τους για να υπάρξει κοινή δράση κατά των κατακτητών.

Για τις προδοτικές αυτές «υπηρεσίες» του, ο Φωστερίδης έγινε αργότερα βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου (βουλευτής Δράμας με τον «Ελληνικό Συναγερμό.» )

Οι δύο διαφορετικές αντιστασιακές οργανώσεις δρούσαν διάσπαρτα σε δικιές τους περιοχές (λημέρια) στα όρη Παγγαίο, Φαλακρό, Μενοίκιο και Λεκάνη και στα δάση της Ελατιάς (Καρά -Ντερέ) και του Κοτζά – Ορμάν και είχαν συνεργαστεί περιστασιακά μέχρι τα τέλη του 1943.

Στόχος των Άγγλων να εμποδίσουν ανάπτυξη του ΕΛΑΣ

Picture

Άνδρες του Αντών Τσαούς και Βούλγαροι στρατιώτες μπροστά στα πτώματα νεκρών ανταρτών του ΕΛΑΣ

Ο ΕΛΑΣ από το Σεπτέμβριο του 1943 άρχισε να οργανώνεται και να αναπτύσσεται στην περιοχή ως 26ο Σύνταγμα  επιζητώντας την ένταξη όλων των αντιστασιακών ομάδων στη δύναμή του. Οι Άγγλοι, ενώ στην αρχή εφοδίαζαν με όπλα και χρήματα όλες τις αντιστασιακές οργανώσεις,  την περίοδο 1943-44 όταν ο πόλεμος άρχισε  να γέρνει υπέρ των συμμάχων, ενίσχυαν με κάθε μέσο μόνο τις εθνικιστικές ομάδες, με σκοπό να εξουδετερώσουν τον ΕΛΑΣ και να εμποδίσουν μετά τη λήξη του πολέμου το ρεύμα προς τα αριστερά. Στο πλαίσιο αυτό, ο Άγγλος ταγματάρχης Μίλερ, 1 που ήταν σύνδεσμος του στρατηγείου της Μέσης Ανατολής με τον ΕΛΑΣ Ανατολικής Μακεδονίας, το Δεκέμβριο του 1943 μετεπήδησε στο τμήμα του Αντών Τσαούς.

Σύμφωνα με τον Βαγγέλη Κωστούδη, καπετάνιο του 19ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ που δρούσε στην περιοχή των Σερρών, οι Άγγλοι για να ενισχύσουν τα αντικομμουνιστικά στοιχεία που δρούσαν στην Ανατολική Μακεδονία και να φρενάρουν την διαρκώς συνεχιζόμενη ανάπτυξη των δυνάμεων του ΕΛΑΣ, έστειλαν τον ταγματάρχη Μίλερ στις γραμμές του Αντών Τσαούς, για να συντονίζει τη δράση τους ενάντια στον ΕΛΑΣ. Όπως σημείωσε:
Ο Μίλερ, ερχόμενος από το Γενικό Αρχηγείο, πέρασε από τα δικά μας τμήματα για να πάει στο Παγγαίο. Είχαμε αυστηρή διαταγή να τον προστατέψουμε για να περάσει με ασφάλεια. Κάποια στιγμή ο Ραφτούδης μου λέει: «Θα του ζητήσω να μας κάνει ρίψεις οπλισμού και αν αρνηθεί θα τον απειλήσω». Η αλήθεια είναι ότι δικαιούμασταν μια τέτοια ρίψη με πολεμικό υλικό. Όμως εκβιασμός δεν χωρούσε. 2

Picture

 

Η χαράδρα του θανάτου

Το ραντεβού μεταξύ των δύο αντάρτικων τμημάτων κλείστηκε σε μία χαράδρα μεταξύ της Μπόεβας (Καστανωτού) και Όβαβτζικ (Δρυμότοπου) Δράμας όπου είχαν το λημέρι τους οι αντάρτες του «Ρήγα Φεραίου» και όπου περίμεναν τους επισκέπτες τους κάνοντας τις ανάλογες προετοιμασίες.

Τα χαράματα της Πρωτοχρονιάς, ο ΕΛΑΣίτης σκοπός του λημεριού, διέκρινε αυτούς που περίμενε: Τους άνδρες του Αντών Τσαούς αρκετούς πολίτες από τα γύρω χωριά που κατευθύνονταν προς το λημέρι σε πανηγυρική πορεία. Κι ενώ αυτός τους καλωσόριζε, οι επισκέπτες ρίχτηκαν επάνω του και τον έσφαξαν. Ενώ αμέσως μετά κύκλωσαν τις καλύβες των ΕΛΑΣιτών και τους εξόντωσαν όλους, συνολικά 17 άντρες στον ύπνο τους. Από τηn σφαγή, γλύτωσε μόνο ο μάγειρας του «Ρήγα Φεραίου» που εκείνη τη στιγμή έλειπε από το λημέρι.

Το αποτρόπαιο έγκλημα, που έγινε με την προτροπή του Άγγλου ταγματάρχη Μίλερ, βρήκε την επιβράβευσή τους και από τους κατακτητές. Οι άνδρες του Αντών Τσαούς παρουσίασαν τα κεφάλια των τραγικά δολοφονημένων ανταρτών του ΕΛΑΣ στον Βούλγαρο πρόεδρο της κοινότητας Πλατανιάς κι αυτός, για ανταμοιβή, τους χάρισε δύο μικρά αυτόματα όπλα και το υπέρογκο για την εποχή εκείνη ποσό των 700.0000 λέβα. 3 Παραθέτουμε αυτές τις δυο εικόνες, αντί άλλων βιογραφικών του στοιχείων ή δικών μας χαρακτηρισμών.

Picture

Αντών Τσαούς

Όπως έγραψε ο ιστορικός Τάσος Χατζηαναστασίου, οι πόντιοι οπλαρχηγοί στα όρη της Λεκάνης (Τσαλ-Νταγ) εκτιμώντας ότι ο ΕΛΑΣ θα επιχειρούσε να επεκτείνει την επιρροή του και στην περιοχή τους, όπως είχε γίνει νωρίτερα στο Παγγαίο, έδρασαν άμεσα και αποφασιστικά. «Έτσι ξεγέλασαν τους ανενημέρωτους για τα γεγονότα στο Παγγαίο αντάρτες του «Ρήγα Φεραίου» και τους επιτέθηκαν αιφνιδιαστικά, ενώ οι τελευταίοι τους περίμεναν για να συνεορτάσουν την Πρωτοχρονιά του 1944». Οι άνδρες του Φωστερίδη σκότωσαν 16-19 αντάρτες του «Ρήγα Φεραίου» και αιχμαλώτισαν άλλους δύο. Έτσι οι Πόντιοι οπλαρχηγοί εκδίωξαν ουσιαστικά από την περιοχή τους τον ΕΛΑΣ και μόνο ένα μικρό τμήμα παρέμεινε στην περιοχή του Κοτζά-Ορμάν, υπό τον Νίκο Χατζηνικολάου (Καπετάν-Μαύρος). 4

Οι δολοφονημένοι ΕΛΑΣίτες

Τα ονόματα των δολοφονημένων ΕΛΑΣιτών που έγινε δυνατό να εξακριβωθούν τα επόμενα χρόνια, ήταν:
1.    Μιχάλης Γεωργιάδης ή Παπέκης του Χαράλαμπου (ψευδώνυμο «Γέρο Σπάρτακος»), 62 ετών, κάτοικος Νικηφόρου Δράμας, μέλος του ΚΚΕ, εξόριστος από τη δικτατορία Μεταξά, από τους πρωτεργάτες της εξέγερσης της Δράμας το Σεπτέμβριο του 1941.
2.    Δημήτριος Κατσακούλης, από το ΦΩτολείβος Δράμας.
3.    Κώστας Μαυρίδης, τσαγκάρης από την Καβάλα.
4.    Καπετάν Διάκος (αγνώστων λοιπών στοιχείων)
5.    Νίκος Ράτσιος ή Ρόμπτσιος (ψευδώνυμο «Νταβέλης»), παλιίο στέλεχος του ΚΚΕ, υπάλληλος της Ένωσης Γεωργικών Συνεταιριμών Καβάλας
6.    Δράκος (αγνώστων λοιπών στοιχείων)
7.    Τάσος (αγνώστων λοιπών στοιχείων)
8.    Καρατσόλης (αγνώστων λοιπών στοιχείων)
9.    Νίκος Τερζής-Τσελέγκας, 24 χρόνων από το Ροδολίβος Σερρών, μέλος του ΚΚΕ, εθελοντής στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο του 1940-41
10. Φίλιππος Κινάζης, τσαγκάρης από την Καβάλα
11. Πρόδρομος Μπαχτετζής («Γεροβοριάς») από την Καβάλα
12. Φλώρος (αγνώστων λοιπών στοιχείων)
13. Παστουρματζής (αγνώστων λοιπών στοιχείων), παλιός αγωνιστής και πρωτοπόρος αντάρτης από το 1941
14. ΕΠΟΝίτης, έφηβος (αγνώστων λοιπών στοιχείων)
15. Ευσέβιος Μηλάς, 35 ετών, κάτοικος Νιγρίτας Σερρών, εξόριστος στον Άη-Στράτη από όπου δραπέτευσε με τη βοήθεια του ΕΛΑΝ στις 17-6-1943
16. Σάββας Ελίδης από την Καβάλα, καπνεργάτης, μέλος της ΟΚΝΕ, είχε φυλακιστεί στο Ιτζεδίν από τη δικτατορία της 4ης Αυγούστου. 5

Η μπαμπεσιά

Την μπαμπεσιά του βρετανού ταγματάρχη και των ανδρών του Αντών Τσαούς, περιέγραψε ο καπετάν-Μαύρος, επικεφαλής ενός από τα τέσσερα καπετανάτα του ΕΛΑΣ στο Τσάλ-Νταγ:
Ήταν 5 το πρωί της Πρωτοχρονιάς όταν η ληστοσυμμορία του Τσαούς Αντών και χωρικοί της Μπόεβας και Όβατζικ, ήρθαν στα λημέρια. Ο σκοπός τους γνώρισε και με το χαμόγελο στα χείλη τους ευχήθηκε για το καλό του χρόνου. Που να φανταστεί ο καϋμένος ότι έρχονταν με αυτό το σκοπό.

Τον πλησίασαν, τον αφόπλισαν, τον φίμωσαν, τον έδεσαν στην οξιά και όρμησαν σαν θηρία κυκλώνοντας τα καλύβια μας. ΟΙ αντάρτες μας όλοι κοιμούνταν ήσυχοι. Ο Τσαούς Αντών αφού κύκλωσε τα καλύβια, έδωσε το σύνθημα και τα αυτόματα άρχισαν να βάλουν ενάντια στους κοιμισμένους αντάρτες μας και πολλοί από αυτούς δεν ξύπνησαν ξανά. 6

Ο αντάρτης Κώστας Τσιατμάς που έφθασε λίγο αργότερα στον τόπο της τραγωδίας με την ομάδα του αναφέρει : «Ω ! Θεέ μου, τι να δούμε; Οι δεκαέξι σύντροφοί μας σκοτωμένοι από τους εγκληματίες του Αντών Τσαούς.  Όπως διαπιστώσαμε αμέσως μετά. . . ξεγέλασαν το σκοπό, τον πλησίασαν με κόλπο, τον αφόπλισαν, τον φίμωσαν για να μη φωνάξει και τον έδεσαν σε μια οξιά. Σε συνέχεια σκότωσαν εν ψυχρώ τα δεκάξι παλικάρια. Την ώρα εκείνη ο γερο-Σπάρτακος τράβηξε το μπιστόλι και έριξε νεκρό έναν από τους εγκληματίες, αλλά κι ο ίδιος έπεσε νεκρός με μια σφαίρα στην καρδιά. Νεκροί ήταν ο Νταβέλης, ο καπετάν Διάκος, ο Δράκος, ο Τάσος, ο Καρατσόλης, ο Τσελέγκας, ο Φλώρος, ο μικρός επονίτης των άλλων δεν θυμάμαι τα ονόματα»

Την μπαμπέσικη δολοφονία των ανταρτών του ΕΛΑΣ ακολούθησαν οι –συνηθισμένες για τέτοιους δολοφόνους- φρικαλεότητες που περιγράφονται σε τοπικό τραγούδι που γράφτηκε για το λόγο αυτό και διέσωσε ο αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης Ηλίας Ε. Σαπρανίδης· το τραγουδούσαν στο χωριό του.

Πρωτοχρονιά
Την πρώτη μέρα της χρονιάς
Θέλησαν οι εχθροί μας
Με κόλπο να διαλύσουνε
Τη λαϊκή ορμή μας.
Μας είπανε πως θέλουνε
Μαζί μας να γιορτάσουν,
Μα ο σκοπός τους ήτανε
τ’ αδέλφια μας να σφάξουν.
Πιστοί στη συνεννόηση
Επήγαν δίχως όπλα
«ψηλά τα χέρια» ακούσανε
προτείνοντας τα όπλα.
Αφού τους εσκοτώσανε
Με κοφτερούς μπαλντάδες
Στα δέντρα τα κεφάλια τους
Κρεμάσαν οι φονιάδες.
Τσιγάρο τους εβάλανε
Στο στόμα για να πιούνε
Τραγούδια επαναστατικά
Τους λέγανε να πούνε.
Το αίμα συναγωνιστών
Που το πατούν οι ψεύτες
Εκδίκηση, εκδίκηση
Και θάνατος στους κλέφτες.

Νέα παγίδα

Μετά το αποτρόπαιο έγκλημα, ο Μίλερ μαζί με τις ομάδες του Αντών Τσαούς  πέρασαν στο Μποζ-Νταγ. Από εκεί, έστειλε σημείωμα στον έφεδρο ανθυπολοχαγό του ΕΛΑΣ, Άγη (Ζαχαρίας Χαρτοματζίδης από την Ευκαρπία Κιλκίς) και τον καλούσε να πάει κοντά του για να «συνεννοηθούν» σχετικά με τα σημεία που θα γίνονταν οι ρίψεις οπλισμού από τα συμμαχικά αεροπλάνα.
Ο Άγης, που δεν είχε πληροφορηθεί τη δολοφονία μαχητών του «Ρήγα Φεραίου» στο Τσαλ-Νταγ, πήγε στη συνάντηση με δέκα ΕΛΑΣίτες. Ο Μίλερ αφού παρέσυρε τον Άγη και τους συντρόφους του στα ακατοίκητα χωριά Πεπελές και Ζιρνοββίτσα, προσπάθησε να τον πείσει να γίνει όργανό του. Και όταν ο Άγης αρνήθηκε την πρόταση, τότε ο Μίλερ με τους ενόπλους του Αντών Τσαούς Παντελή, Μικρόπουλο, Πετράκη και Αναστάς-Αγά, τον συνέλαβαν, μαζί με οκτώ από τους δέκα αντάρτες της ακολουθίας του, καθώς δύο κατόρθωσαν να διαφύγουν. Και αφού τους τυράννησαν φριχτά, στη συνέχεια τους εκτέλεσαν.

Ο ένας από τους δύο αντάρτες του ΕΛΑΣ που ξέφυγαν από την παγίδα, ο Νίκος Τόλιος (ψευδώνυμο «Θείος») διηγήθηκε αργότερα στο στέλεχος της ΕΠΟΝ Γιάννη Σαμαρά (Ορέστη) το πώς έγινε το μακελειό στην ομάδα του Άγη:
Όταν φτάσαμε στο λημέρι, ήταν νύχτα. Μας σταμάτησαν σε μία στροφή και μας είπαν να προχωρήσουμε ένας-ένας, για να μη μας αντιληφθούν δήθεν οι Βούλγαροι. Πρώτος πήγε ο Άγης. Εγώ ήμουνα τελευταίος. Ο προηγούμενος από μένα προχώρησε και χάθηκε στη στροφή. Άκουσα μια σπαραχτική πνιγμένη κραυγή. Φοβήθηκα και το έβαλα στα πόδια και γλίτωσα. Μόλις περνούσαν ένας-ένας τη στροφή, τους έσφαζαν σαν αρνιά. Έτσι εξοντώθηκε όλο το τμήμα του Άγη.7

Ημέρα φρίκης η ημέρα αγάπης

«Από την προηγούμενη μέρα», όπως γράφει ο Τάσος Ακοκκαλίδης που πήρε μέρος στα γεγονότα, «ανύποπτοι όλοι οι άνδρες, είχαμε ετοιμάσει διάφορα φαγώσιμα και μερικά ποτά. Κοιμηθήκαμε το βράδυ ήσυχα αφού είχαμε καθορίσει πως θα περιποιούμασταν όσο μπορούσαμε καλύτερα τους επισκέπτες μας. . . Οι άνδρες του Αντών Τσαούς, παρακινούμενοι από τον ξένο δαίμονα, όρμησαν στο λημέρι μας και με απανωτές ριπές πολυβόλου εξόντωσαν όλη την ομάδα μας. Η μέρα της αγάπης, μεταβλήθηκε σε μέρα φρίκης. . .»
Όπως ανέφερε ο Καβαλιώτης αντιστασιακός Γιώργος Πέγιος, «τις παραμονές, της γιορτής της αγάπης και της ειρήνης, ο αρχηγός των εθνικών ανταρτικών δυνάμεων Φωστερίδης, έστειλε μήνυμα στον αρχηγό των ανταρτικών δυνάμεων του ΕΛΑΣ, τον Καπετάν Τζαβέλα (Ρόμτσος), ότι ο ίδιος και πολλοί άνδρες τους επιθυμούσαν τον κοινό γιορτασμό των Χριστουγέννων. Το μήνυμα έλεγε, πως η κοινή γιορτή θα γιορτάζονταν στα λημέρια των ελασιτών». 8

Μετά την παγίδα θανάτου και τη σφαγή των ανταρτών του «Ρήγα Φεραίου» και του Άγη, στις αρχές Ιανουαρίου 1944, επέρχεται ο οριστικός διαχωρισμός των ένοπλων ομάδων σε τμήματα του ΕΛΑΣ, και σε ακροδεξιούς «εθνικιστές» αντάρτες υπό τοπικούς οπλαρχηγούς, οι οποίοι στις αρχές Φεβρουαρίου 1944 με την ενίσχυση των Βρετανών, συγκροτούνται σε ενιαία αντιστασιακή οργάνωση με την επωνυμία «Εθνικαί Ανταρτικαί Ομάδες» (ΕΑΟ). 9

Είναι η απαρχή των σκληρών εμφύλιων συγκρούσεων στην περιοχή, με την υποκίνηση των Άγγλων «συμμάχων», κατά τις οποίες θα ρεύσουν ποταμοί αίματος και φρικαλεότητες που θα μείνουν στην ιστορία.

Η εξόντωση των ΕΛΑΣίτικων τμημάτων του «Ρήγα Φεραίου» και του Άγη, έδωσε την ευκαιρία στους Βούλγαρους φασίστες κατακτητές να οργανώσουν λίγο αργότερα, στις 11 Φεβρουαρίου 1944, μεγάλη εκκαθαριστική επιχείρηση στα ίδια βουνά, πιστεύοντας ότι θα εξοντώσουν τα υπολείμματα των ανταρτών. Το τάγμα του ΕΛΑΣ, που είχε διοικητή τον έφεδρο αξιωματικό Καραϊσκάκη, ο οποίος είχε μεγάλη αντάρτικη πείρα και ήταν πολύ ριψοκίνδυνος, διέταξε τη σύμπτυξη των τμημάτων, όταν οι Βούλγαροι ανέβηκαν στο βουνό, για να αποφύγουν περικύκλωσή τους.

Όμως, η διμοιρία των ΕΠΟΝιτών του Τάγματος, παρέμεινε στη θέση της και πολέμησε με το νεανικό ενθουσιασμό των μελών της, καθηλώνοντας με τα πυρά της τους κατακτητές επί πολλή ώρα. Ύστερα από αυτό, αναγκάστηκαν και τα άλλα τμήματα να σταματήσουν τη σύμπτυξη και να υποστηρίξουν με τα πολυβόλα τους νέους για να μη κυκλωθούν. Έτσι γενικεύθηκε η μάχη και οι Βούλγαροι καθηλώθηκαν παντού. Ενώ με τη βοήθεια και των όλμων τμήματος του έφεδρου αξιωματικού Π.Παντελίδη που χτυπούσαν με επιτυχία τις θέσεις του εχθρού, βοήθησαν τους νέους να απαγκιστρωθούν, ενώ οι κατακτητές είχαν πάρει ένα σκληρό μάθημα. 10

Στοιχεία και μαρτυρίες για τον Μίλερ

«Ο διοικητής της Βρετανικής Στρατιωτικής Αποστολής», ταγματάρχης Γκάϊ Μάϊκλθγαίητ (Μίλερ), έπεισε τον διοικητή του ΕΛΑΣ Στέφανο Χαρτοματζίδη (Άγη), να πάνε στο Μυρσίνερο για συνεννοήσεις, όπου ο μεν πρώτος «απήχθη» οικειοθελώς από τους άντρες του Τσακιρίδη, ο δε δεύτερος εκτελέστηκε. Τελικά, οι άντρες του Τσακιρίδη επέστρεψαν στα λημέρια του Φωστερίδη, έχοντας μαζί τους και τη ΒΣΑ». 11

Ήταν τέτοιο το αντικομμουνιστικό μένος του Μίλερ κατά του ΕΛΑΣ και του ΕΑΜ, ώστε έφτασε στο σημείο, χωρίς καμία συνεννόηση με τους ανωτέρους του, να μεταβεί το δεύτερο δεκαήμερο του Σεπτέμβρη 1944 στη Σόφια για να διαπραγματευθεί την είσοδο των αντρών του Αντών Τσαούς στις ελληνικές πόλεις της Ανατολικής Μακεδονίας, αποκλείοντας από αυτές το ΕΑΜ-ΕΛΑΣ. Για το θέμα αυτό, ο Χατζηαναστασίου, με βάση έγγραφα του Φόρεϊν Όφις, 12 σημείωσε:
«Οι πρωτοβουλίες αυτές του Μάϊκλθγαίητ (Μίλερ) αποδοκιμάστηκαν από τη Βρετανική κυβέρνηση, αλλά έδωσαν την ευκαιρία στον Διοικητή του 2ου βουλγαρικού Σώματος Στρατού, στρατηγό Ασέν Σιράκοφ, που έδρευε στη Δράμα, να διατάξει στις 18 Σεπτεμβρίου 1944 τον αποκλεισμό των μονάδων του ΕΛΑΣ που είχαν εισέλθει στην πόλη στις 16 του μηνός, στο Ινστιτούτο Καπνού».13

Ο συνταγματάρχης Κώστας Κωνσταντάρας που εκείνη την εποχή ήταν στρατιωτικός διοικητής του 26ου Συντάγματος Ανατολικής Μακεδονίας του ΕΛΑΣ, έχοντας προσωπική εμπειρία για τις ραδιουργίες του πανούργου και δολοπλόκου Βρετανού ταγματάρχη, έγραψε αργότερα:
«Μέσα στην όλη πυρετώδη προετοιμασία της, η ηγεσία του ΕΑΜ Ανατολικής Μακεδονίας, έφερε από την Ελεύθερη Ελλάδα τον Αύγουστο του 1943 και τον Άγγλο ταγματάρχη Μίλερ. Πήγε και τον πήρε η γυναίκα του Πέτρου (Γιώργη Ερυθριάδη), η Έλληον έφεραν στο Παγγαίο για σύνδεσμο το Στρατηγείο Μέσης Ανατολής. Να κάνει στους αντάρτες ρίψεις οπλισμού και να φέρνει εντολές για σαμποτάζ καθώς και ειδικές αποστολές που θα εξυπηρετούσαν τα συμμαχικά σχέδια επιχειρήσεων.
Μα αυτός μισούσε τον ΕΛΑΣ και αποδείχθηκε γνήσιος εκπρόσωπος της πολιτικής του «διαίρει και βασίλευε».
Δεν άργησε να πληροφορηθεί ότι στα απέναντι βουνά της Δράμας και του Τσαλ-Νταγ υπήρχαν χωριά χωρίς ΕΑΜική επιρροή και Καπεταναίοι με αντικομμουνιστική διάθεση, εξ αιτίας των γεγονότων του 1941, τους οποίους όμως είχε αρχίσει να προσελκύει η δύναμη και η αίγλη του ΕΛΑΣ. Καθώς ήταν αδίστακτος, έβαλε αμέσως σε ενέργεια τα αντιεαμικά σχέδιά του. Πράκτορές του ρίχτηκαν με αλεξίπτωτα στην περιοχή των εθνικιστών, οι οποίοι και έσπρωξαν τον Αντών Τσαούς στο στυγερό έγκλημα της Πρωτοχρονιάς του 1944 […]

Δέκα μέρες αργότερα, ο Μίλερ παρέσυρε στα βουνά της Δράμας τον αξιωματικό του ΕΛΑΣ, Άγη, διοικητή του τάγματος του Μποζ-Νταγ Σερρών και τον παρέδωσε μαζί με τη μικρή συνοδεία του στα ίδια δολοφονικά χέρια…». 14

Και ο Στέργιος Βαλιούλης περιέγραψε ως εξής με τη γλαφυρή του πέννα την ομαδική σφαγή:
«Τα Αντωντσαουσικά καπετανάτα, με καθοδηγητή τον μεγάλο … φιλέλληνα Μίλερ, το θαρρούσαν για βιλαέτι τους (το Τσάλ Νταγ) και πότε με μπαμπεσιές, πότε με λυσσασμένες επιθέσεις δεν άφηναν τους δικούς μας σε χλωρό κλαρί. Χαρακτηριστικό  αλλά και τραγικό στις συνέπειές του, ήταν το απάνθρωπο, το ειδεχθές έγκλημα της Πρωτοχρονιάς του 1944. Η ιστορία είναι απλή. Οι Αντωντσαούσηδες βασίστηκαν στη φλογερή πεθυμιά των ΕΛΑΣιτών να συνεργαστούν όλοι οι Έλληνες για να χτυπήσουν μαζί τους κατακτητές της πατρίδας». 15

Picture

Τα τελευταία χρόνια στα πλαίσια του «κλίματος» των «ίσων αποστάσεων», της «αμφισβήτησης» και του «ξαναγραψίματος» της ιστορίας… χωρίς τις «παρωπίδες» και τις «στρεβλώσεις» της «ιδεολογικής ηγεμονίας της αριστεράς» εντείνεται η προσπάθεια να προβάλλονται άτομα της ποιότητας του Φωστερίδη ως αντιστασιακοί που πολέμησαν τους καταχτητές. Το παρελθόν τους, όμως, έμεινε ανεξίτηλα γραμμένο στις μνήμες όσων επέζησαν και δεν θα σβήσει όσες γενιές και να περάσουν. Όσο για το παρόν, οι τοπικές οργανώσεις της Χρυσής Αυγής δίνουν κάθε χρόνο… «δυναμικό» στις τελετές προς τιμή του Αντών Τσαούς και των ομοίων του.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Ο Βρετανός ταγματάρχης Γκάϊ Μάϊκλθγαίητ, με το ψευδώνυμο «Μίλερ», ήταν ο διοικητής της Βρετανικής Στρατιωτικής Αποστολής (ΒΣΑ) στην Ελλάδα και φυσικά δεν έκανε του κεφαλιού του αλλά προφανώς ενεργούσε καθ’ υπόδειξη του Λονδίνου!
2. Βαγγέλης Κωστούδης, Η ΕΑΜική αντίσταση και ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας  στην περιοχή των Σερρών 1940-1949, Αθήνα 2010, Σύγχρονη Εποχή, σ.73
3. Στέργιος Βαλιούλης, Πολίτης Β΄ κατηγορίας, Αθήνα 1975, Gutenberg, σ. 268 και Κώστας Κωνσταντάρας, Αγώνες και διωγμοί, Αθήνα 1964, χ.ε., σ.116
4.  Τάσος Χατζηαναστασίου, «Η Εθνική Αντίσταση κατά της Βουλγαρικής Κατοχής», στο Η Βουλγαρική Κατοχή στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη 1941-1944, επιμέλεια Ξανθίππης Κοτζαγεώργη-Ζυμάρη, Θεσσαλονίκη 2002, Παρατηρητής, σ.214
5.  Έπεσαν για τη ζωή, έκδοση της Κ.Ε. του ΚΚΕ, τ. 4ος Α΄, Αθήνα    2001, σ.21-22
6.  Κώστας Κωνσταντάρας, Αγώνες και διωγμοί, Αθήνα 1964, χ.ε., σ.116
7. Βαγγέλης Κωστούδης, Η ΕΑΜική αντίσταση και ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας  στην περιοχή των Σερρών 1940-1949, Αθήνα 2010, Σύγχρονη Εποχή, σ.73
8.  Γιώργος Πέγιος, Κατοχή – Αφελληνισμός – Εθνική Αντίσταση (1941 – 1944, (προσωπική μαρτυρία γεγονότων στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη
9. Τάσος Χατζηαναστασίου, ό.π., σ.217
10. Κώστας Κωνσταντάρας, ό.π., σ.116
11. Τάσος Χατζηαναστασίου, «Η Εθνική Αντίσταση κατά της Βουλγαρικής κατοχής», στο Η Βουλγαρική κατοχή στην Ανατολική Μακεδονία και τη Θράκη 1941-1944, Θεσσαλονίκη 2002, Παρατηρητής, σ.215)
12.  FO 371/43610, R 14913, ΕGB/GR/7883, 19 September 1944, Box-shall to Laskey.
13. Τάσος Χατζηαναστασίου, στο ίδιο, σ. 231
14. Κώστας Κωνσταντάρας,  Αγώνες και Διωγμοί, Αθήνα 1964, χ.ε., σ.123-124
15. Στέργιος Βαλιούλης, Πολίτης Β΄ κατηγορίας, Αθήνα 1975, Gutenberg, σ. 268

* Τα Όρη Λεκάνης ή Τσαλ Νταγ είναι οροσειρά της Ανατολικής Μακεδονίας. Καταλαμβάνει το βόρειο τμήμα του νομού Καβάλας και εισχωρεί επίσης στο νοτιοανατολικό τμήμα του νομού Δράμας. Η ψηλότερη κορυφή της έχει υψόμετρο 1.298 μέτρα και βρίσκεται περίπου στα όρια του νομού Καβάλας με τον νομό Δράμας, δυτικότερα του χωριού Λεκάνη.

** Όρος Φαλακρό ή Μποζ Νταγ (τούρκικη λέξη που σημαίνει γκρι βουνό) του νομού Δράμας με υψόμετρο 2.232 μέτρα. Είναι το ψηλότερο βουνό της ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

 

[Ιστορικά στοιχεία αντλήθηκαν κυρίως από τον Ριζοσπάστη. Οι στίχοι του τραγουδιού «Πρωτοχρονιά» δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό της ΠΕΑΕΑ – ΔΣΕ «Εθνική Αντίσταση».]

Ανατύπωση από:  http://peaea-dse-marousi.weebly.com/protoxronia-matomeni.html

Posted in Έρευνα, Ελλάδα, Ιστορία, Παιδεία, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , | 2 Σχόλια »

Η «Τρύπα» Αλάτρου ή «Κουδουνίστρα»: «Πρώτα τους τουφεκίζανε και μετά τους ρίχνανε στην τρύπα».  (βίντεο – φωτογραφίες)

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 08/09/2016

Κοντά στα χωριά Άλατρο και Χαραδιάτικα της Λευκάδας βρίσκεται η φημισμένη «τρύπα του Αλάτρου», η οποία συνδέθηκε με μια ακόμα μαύρη σελίδα της νεότερης ιστορίας του τόπου, καθώς εκεί βρήκαν τραγικό θάνατο αντάρτες από τους συνεργάτες των Γερμανών. Βρίσκεται στο έδαφος, απομακρυσμένη από τα γύρω χωριά.

6

Το εφιαλτικό σπήλαιο όπου παρακρατικοί και ταγματασφαλίτες βασάνιζαν και εκτελούσαν αντάρτες του ΕΛΑΣ.
Όταν έγινε αυτοψία από σπηλαιολόγους ανασύρθηκαν δύο τσουβάλια οστά!

Δεν είναι εύκολο να την εντοπίσει κάποιος, καθώς είναι ένα κάθετο βαθύ άνοιγμα στη γη που μοιάζει με φυσικό πηγάδι και περιβάλλεται από πυκνή βλάστηση. Το βάθος της φτάνει τα 16 με 20 μέτρα και αν κάποιος πέσει μέσα δεν υπάρχει τρόπος να ανέβει χωρίς βοήθεια ξανά στην επιφάνεια. Πρώτοι την εντόπισαν οι τσοπάνηδες και οι ζωοκλέφτες που την ονόμασαν «Τρύπα», ενώ είναι γνωστή και ως «Κουδουνίστρα».

Το χωριό Άλατρο της Λευκάδας βρίσκεται σε υψ’όμετρο 530 μέτρων σε κοντινή απόσταση με το Νυδρί

Το χωριό Άλατρο της Λευκάδας βρίσκεται σε υψόμετρο 530 μέτρων σε κοντινή απόσταση με το Νυδρί

Κοντά στην «Τρύπα» υπάρχει μια λευκή πλάκα με την επιγραφή «Εις μνήμη των αθώων ψυχών που χάθηκαν εδώ». Σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής στην «Τρύπα του Αλάτρου» κατέληξαν πολλοί αντάρτες του ΕΛΑΣ, καθώς η «Τρύπα» χρησιμοποιήθηκε από ταγματασφαλίτες και παρακρατικούς ως τόπος βασανιστηρίων. Εκτός από πτώματα έριχναν μέσα ακόμα και τραυματισμένους ώστε να βρουν αργό και βασανιστικό θάνατο. Χαρακτηριστικά ο Τριαντάφυλλος Κοντογιώργης είχε αναφέρει:

«Είχανε εκτελεστικό και πρώτα τους τουφεκίζανε και τους ρίχνανε στην «Τρύπα». Πρώτος έπεσε ο Στάθης Παπλαγιάννης πληγωμένος και δεν πήγε στον πάτο. Ύστερα βγήκε μόνος του. Συνέχεια τους άλλους. Ακούσανε τα τουφέκια από μακρυά και ο Μέρμηγκας (Κατωπόδης) πήγε μαζί με την κοπέλα την Σταμάτα και ακούσανε τα βογκητά από μέσα από την «Τρύπα». Έφεραν τριχιές και ρίξανε το σχοινί μέσα και μπόρεσε και βγήκε μόνο ο Σταυράκης. Οι άλλοι ήτανε τραυματισμένοι και δεν μπορέσανε λόγω της κακής κατάστασης που ήτανε από τα τραύματα, να πιαστούνε από το σχοινί.»

25

Τον Χειμώνα του 1945 μετά την επικράτηση των ανταρτών στο νησί, συγκροτήθηκε ομάδα που ανέλαβε την κατάβαση στην «Τρύπα» με σκοπό την ανάσυρση των πτωμάτων των συναγωνιστών τους. Χαρακτηριστικά ο Ζώης Κουτσάφτης στο βιβλίο «Η εθνική αντίσταση στη Λευκάδα – Ιταλική και Γερμανική κατοχή», αναφέρει ότι ακόμα υπήρχε έντονη μυρωδιά και ο άνθρωπος που κατέβηκε πρώτος λιποθύμησε από τη αφόρητη δυσοσμία που ανέδιδαν τα πτώματα.

Ο ακριβής αριθμός των ανθρώπων που άφησαν την τελευταία τους πνοή στην «Τρύπα» δεν είναι γνωστός.

Μάλιστα αναφέρθηκε ότι συλλέχθηκαν δυο τσουβάλια οστά, τα οποία μεταφέρθηκαν στο χωριό Βαυκερή, όπου και ενταφιάστηκαν.

Η παρέα αποτελούμενη από 6 άτομα τους: Φίλιππος Κολυβάς, Βαγγέλης Βερροιώτης, Αλέξανδρος Βερροιώτης, ο οδηγός μας Θέρμος Αναστάσιος, Κωνσταντίνος Μπακολίτσας (SELAS Caving Club / Σπηλαιολογικός Σύλλογος – ΣΕΛΑΣ), Πάνος Καρούτσος (Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία)

Η ομάδα που έκανε τη σύγχρονη κατάβαση στο σπήλαιο αποτελούταν από τον Φίλιππο Κολυβά, Βαγγέλη Βερροιώτη, Αλέξανδρο Βερροιώτη, τον οδηγό Θέρμο Αναστάσιο, Κωνσταντίνο Μπακολίτσα (SELAS Caving Club / Σπηλαιολογικός Σύλλογος – ΣΕΛΑΣ), Πάνο Καρούτσο (Ελληνική Σπηλαιολογική Εταιρεία)

Πρόσφατα μια ομάδα από ερασιτέχνες σπηλαιολόγους αποφάσισαν να κατέβουν ξανά στην «Τρύπα του Αλάτρου». Αυτή τη φορά όχι για να ανασύρουν πτώματα, αλλά για να εξερευνήσουν το σπήλαιο. Δείτε στο βίντεο την κατάβαση στην περιβόητη «Τρύπα»

Πληροφορίες αντλήθηκαν από «Λευκαδίτικα Νέα»….

Ανατύπωση από:  http://www.mixanitouxronou.gr/prota-tous-toufekizane-ke-meta-tous-richnane-stin-tripa-to-efialtiko-spileo-opou-parakratiki-ke-tagmatasfalites-vasanizan-ke-ektelousan-antartes-tou-elas-aitopsia-apo-spileologous/

Posted in Έρευνα, Βίντεο, Ελλάδα, Ιστορία, Παιδεία, Σκέψεις, Φωτογραφίες | Με ετικέτα: , , , , , , , , | Leave a Comment »

Η ιστορία του αρχιφύλακα Γεώργιου Μιχαλολιάκου: Πρόδωσε το ΕΑΜ για να πάει στα Τάγματα Ασφαλείας, μένοντας πιστός στον όρκο του προς τον Χίτλερ μέχρι το τέλος

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 21/02/2015

Ανατύπωση από:  XYZ Contagion:

Αρχιφύλακας Γεώργιος Μιχαλολιάκος: Πρόδωσε την πατρίδα, πρόδωσε το ΕΑΜ, αλλά δεν πρόδωσε τους Γερμανούς και τον όρκο του προς τον Χίτλερ

Να το ξεκαθαρίσουμε, μια και καλή. Δεν υπάρχει οικογενειακή/συλλογική ευθύνη. Κανένα παιδί δεν μπορεί να είναι υπεύθυνο για τις πράξεις των γονιών του. Η αλήθεια είναι, όμως, ότι ανάμεσα στα διάφορα περίεργα φαινόμενα που μας προέκυψαν το τελευταίο διάστημα, όταν το ναζιστικό τέρας σήκωσε το άσχημο κεφάλι του, με αποτέλεσμα να μαθαίνουμε, σχεδόν σε καθημερινή βάση, γεγονότα και καταστάσεις που άλλοτε θα μας φαίνονταν απίθανα και ακατανόητα, υπάρχει και ένα πολύ αξιοπρόσεκτο φαινόμενο, το οποίο -αν μη τι άλλο- θα άξιζε να μελετηθεί από ειδικούς επιστήμονες, έστω για να κατανοήσουμε λίγο καλύτερα την επίδραση…

Διαβάστε όλο το άρθρο στην πηγή >>>

Posted in Έρευνα, Ελλάδα, Ιστορία, Παιδεία, Σκέψεις | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »

«Εγώ δεν παραδίνομαι, ούτε έχω δικαίωμα να παραδώσω το λόχο μου στους Γερμανούς. Διαθέτω 20.000 φυσίγγια σε κάθε πολυβόλο. Ή θα πολεμήσουμε μέχρι το τελευταίο φυσίγγιο, ή θα φύγουμε προς Νότο να συνεχίσουμε τον πόλεμο σε άλλη γραμμή»: Θεόδωρος Καλλίνος «Αμάρμπεης»

Posted by Συλλέκτης Αναλέκτων στο 12/01/2014

Ο Θεόδωρος Καλλίνος «Αμάρμπεης», πέθανε σήμερα το πρωί στη Θεσσαλονίκη.
Είχε πρόσφατα κλείσει τα 99 του χρόνια.

Ο ίδιος διηγήθηκε στο Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα:

«Ονομάζομαι Θεόδωρος Καλλίνος. Το αντιστασιακό μου ψευδώνυμο μου το έδωκαν, διότι στην συνδιάσκεψη της Καμιάς των ανταρτών της ανατολικής και βόρειας Θεσσαλίας, εγώ ανέλαβα την περιοχή ανάμεσα στον Αλιάκμονα και τον Πηνειό ποταμό μέχρι το Μέτσοβο, σαν αρχηγός των αντάρτικων τμημάτων το 1943.

Το 1939, μετατέθηκα στον 6ο Συνοριακό Τομέα Σερρών και τοποθετήθηκα διοικητής λόχου στο μόνιμο οχυρό Κάλης, όπου και με βρήκε ο πόλεμος. Στις 14 Φεβρουαρίου του 1941, η Βουλγαρία έκανε μια συμφωνία με την Γερμανία να της επιτρέψει να περάσουν τα γερμανικά στρατεύματα μέχρι τα ελληνοαλβανικά σύνορα.

Φυσικά, πήρε και αντάλλαγμα, ότι σε περίπτωση που ο άξονας συνεχίσει, θα προσαρτηθούν στη Βουλγαρία η Δυτική Θράκη και η Μακεδονία. Δηλαδή, θα εφαρμοσθεί η συνθήκη του Αγίου Στεφάνου, η οποία δεν εφαρμόσθηκε. Και όπως έγινε και στην κατοχή. Στην κατοχή, η Βουλγαρία κατέλαβε την Δυτική Θράκη και την Μακεδονία.

Έτσι, εμείς από τα παρατηρητήρια, από τα μέσα του Μαρτίου, βλέπουμε και νύχτα και ημέρα, να κατεβαίνουν φάλαγγες προς τα σύνορά μας. Και φυσικά εμείς ήμαστε έτοιμοι, δηλαδή με το δάκτυλο στη σκανδάλη, και αιφνιδιαστικά, στις πέντε και τριάντα της 6ης Απριλίου το πρωί, άρχισε βομβαρδισμός από το πυροβολικό το οποίο είχε στηθεί στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, προς το μέρος της Βουλγαρίας.

Είχαμε φυσικά επιφυλακή στα πολυβολεία. Αμέσως μόλις άρχισε ο βομβαρδισμός – και χωρίς να έχουμε στο λόχο και στο οχυρό καμιά απώλεια – ο λαός ο δικός μου πήγε και κατέλαβε τις θέσεις στα πολυβολεία. Άρχισε ο ελληνογερμανικός πόλεμος.

Την ώρα δύο της 8ης Απριλίου, ο διοικητής του οχυρού μου έδωκε τηλεφωνικά διαταγή, «θα αφήσεις σε κάθε πολυβολείο σκοπευτή και λυριστή και ό,τι άλλο προσωπικό χρειάζεται, και την υπόλοιπη δύναμη του λόχου να την οργανώσεις σε τμήμα επιφανείας, για να κάνεις αντεπίθεση στο διπλανό οχυρό Καρατάς».

Και εγώ σε δύο ώρες εκπλήρωσα την εντολή και του ανέφερα ότι είμαι έτοιμος να εκπληρώσω οποιαδήποτε αποστολή. Και περίμενα. Νύχτωσε, και στις δύο η ώρα μου τηλεφωνεί. Η Θεσσαλονίκη καταλήφθηκε από τους Γερμανούς, ο διοικητής της στρατιάς, στρατηγός Μπακόπουλος παρέδωσε τη στρατιά στους Γερμανούς.

Εγώ αιφνιδιάστηκα, αγανάκτησα και ανησύχησα. Και τον ρώτησα, «και τώρα τι θα κάνουμε εμείς;» Σαν να μην συνέβαινε τίποτα, απαθέστατα μου είπε: «αύριο, θα παραδοθούμε στις Σέρρες στους Γερμανούς».

Εγώ, χωρίς να περάσει δευτερόλεπτο, του απάντησα: «εγώ δεν παραδίνομαι, ούτε έχω δικαίωμα να παραδώσω το λόχο μου στους Γερμανούς. Διαθέτω 20.000 φυσίγγια σε κάθε πολυβόλο. Ή θα πολεμήσουμε μέχρι το τελευταίο φυσίγγιο, ή θα φύγουμε προς Νότο να συνεχίσουμε τον πόλεμο σε άλλη γραμμή». Και έκλεισα το τηλέφωνο.

Μάζεψα όσους μπορούσα να μαζέψω από το λόχο και τους είπα ό,τι είπα στον διοικητή του οχυρού. Ήταν ο ταγματάρχης Κωστόπουλος Κωνσταντίνος από την Μεσσηνία. Και τους είπα: «Εγώ έδωκα δύο φορές όρκο να υπερασπίζω την πατρίδα μέχρι την τελευταία πιθαμή. Σας διαπαιδαγώγησα και εσάς να υπερασπίζεστε την πατρίδα. Δεν έχω δικαίωμα ούτε να παραδοθώ, ούτε και εσάς να σας παραδώσω. Όποιος θέλει να παραδοθεί, είναι ελεύθερος».

Όλοι απάντησαν: «Δεν παραδινόμαστε». Αφού εξασφάλισα την συγκατάθεση του λόχου να μην παραδοθούμε, τους πρότεινα: «Αναλαμβάνω να βγούμε στο Άγιον Όρος και από κει με καΐκια στις εκβολές του Πηνειού και να συνεχίσουμε τον πόλεμο κατά των Γερμανών στη γραμμή Ολύμπου Ελληνικός Στρατός ΑΜΕΔΗ».

Σαν στρατιωτικός, εγώ έτσι έβλεπα την εξέλιξη. Όχι στη συνθηκολόγηση. Διότι, εμπόλεμος στρατός δεν παραδίδεται. Υπερασπίζει την πατρίδα μέχρι την τελευταία πιθαμή. Περνώντας από το μετωπικό πόλεμο σε παρενοχλητικό και μαζικό επιθετικό αγώνα κατά του εισβολέα. Εάν γινόταν αυτό, εάν δηλαδή το γενικό επιτελείο, ο αρχιστράτηγος Παπάγος έδινε εντολή «περάστε από το μετωπικό πόλεμο όπου διασπάται το μέτωπο, σε παρενοχλητικό και μαζικό επιθετικό αγώνα κατά του εισβολέα, οι Γερμανοί δεν θα καταλάμβαναν την Ηπειρωτική Ελλάδα, μέσα στον Απρίλιο, αλλά τουλάχιστον μέχρι τέλος Μαΐου.

Οπότε στο γερμανικό επιτελείο θα υπήρχε πρόβλημα: «Θα εισβάλουμε στη Σοβιετική Ένωση, οπότε δεν μπορούμε να καταλάβουμε την Κρήτη, ή θα καταλάβουμε την Κρήτη, αλλά πρέπει να αναβάλουμε την εισβολή στην Σοβιετική Ένωση;». Και οπωσδήποτε, δεν θα ανέβαλαν την εισβολή στην Σοβιετική Ένωση, και η Κρήτη θα ήταν ελεύθερη και θα έπαιρνε και φύραμα για την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Αφού εξασφάλισα τη συγκατάθεση του λόχου, τηλεφώνησα στον διοικητή του 2ου λόχου, τον Κώστα Κανελλόπουλο, και του είπα, «Κώστα, σε ενημέρωσε ο διοικητής;» και όταν μου είπε «με ενημέρωσε», για να τον προκαταλάβω, του λέω «εγώ δεν παραδίνομαι». Και αφού μου είπε «δεν παραδίνομαι», πήρα τον διοικητή του 1ου λόχου, τον Πέτρο τον Κεφάλα. Ήταν συμμαθητής μου.

Του λέω «Πέτρο, σε ενημέρωσε ο διοικητής του οχυρού;» Λέει, «με ενημέρωσε». Του επαναλαμβάνω κι αυτού «εγώ δεν παραδίνομαι», και μου απαντάει «κι εγώ δεν θα παραδοθώ». Και αφού εξασφάλισα την συγκατάθεση και των άλλων, πήρα μια ομάδα να πάω να συλλάβω τον διοικητή του οχυρού και να αναλάβουμε εμείς την διοίκηση του οχυρού και να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε.

Όταν βγήκα 100 μέτρα από το οχυρό, με φωνάζει ένας στρατιώτης «κύριε λοχαγέ, σας ζητάει ο διοικητής του οχυρού». Γύρισα στο τηλέφωνο και  μου είπε ο Κωστόπουλος «θα κατεβούμε στο Μέταλλο», το Μέταλλο είναι μικρό χωριό το οποίο είναι πίσω ακριβώς από το οχυρό. Εκεί θα έρθει και ο διοικητής του υποτομέα Εξαρχάκος Νικόλαος και θα αποφασίσουμε τι θα γίνει.

Γυρίζω εγώ στο λόχο και τους λέω «εμείς πήραμε απόφαση τι θα κάνουμε και θα την πραγματοποιήσουμε, δηλαδή θα βγούμε στο Άγιον Όρος κλπ. Αν και οι άλλοι συμφωνήσουν, τόσο το καλύτερο». Και πραγματικά, πριν ακόμα ξημερώσει, είπα στους στρατιώτες, «πάρτε αυτόματο οπλισμό και ατομικό οπλισμό, με όσο το δυνατόν περισσότερα φυσίγγια, και όση μπορείτε ξηρή τροφή», γιατί είχαμε για πολλές μέρες ξηρή τροφή.

Να έχετε υπόψη σας ότι στο δρόμο η πορεία μας θα είναι δύσκολη. Δεν ξέρουμε τι θα συναντήσουμε στο δρόμο, για αυτό πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Κατεβήκαμε στο Μέτωπο, και εγώ ασχολήθηκα με την διοργάνωση του λόχου, διότι, άλλη οργάνωση του οχυρού, και άλλη οργάνωση για να δώσεις μάχη σε δεύτερο πεδίο. Και αφού τελείωσα αυτήν την προετοιμασία, είπα στους στρατιώτες «περιμένετέ με, θα πάω να δω τι κάνουν οι άλλοι αξιωματικοί και θα γυρίσω να ξεκινήσουμε».

Πήγα στο σπίτι που είχαν μαζευτεί οι άλλοι αξιωματικοί και ο Κωστόπουλος μου είπε «πού είσαι κύριε Καλλίνο;» του απάντησα «οργάνωσα το λόχο μου για να πολεμήσω τους Γερμανούς». Αυτός μου είπε «γράψε μια απόδειξη να πάρεις λεφτά από τον ταμία». Εγώ εξαγριώθηκα και τους λέω – ήταν μαζεμένοι όλοι, ο συνταγματάρχης, όλοι οι αξιωματικοί του οχυρού και του υποτομέα  – «γι’ αυτό ήρθαμε στο Μέταλλο, το ταμείο να μοιράσουμε και να πάμε να παραδοθούμε στους Γερμανούς; Ντροπή σας» τους λέω, «Φεύγω, πηγαίνετε όπου θέλετε».

Μετά την εγκατάλειψη των στρατιωτών από τους αξιωματικούς, κάποιοι άρχισαν να αυτοκτονούν και άλλοι να σκορπούν προς διάφορες κατευθύνσεις. Τότε εγώ τους φώναζα «παιδιά, μην αυτοκτονείτε, ελάτε μαζί μου» και προσκολλήθηκαν στο λόχο. Μαζεύτηκαν περίπου 200 – 250 και στις οχτώ ξεκινήσαμε από το Μέταλλο στη Φαιά Πέτρα, για να περάσουμε το δημόσιο δρόμο Σιδηροκάστρου – Σερρών, να φτάσουμε στο Στρυμόνα, να βρούμε καμία γέφυρα για να περάσουμε και να ξεκινήσουμε για το Άγιον Όρος.

Στους στρατιώτες μου δεν είχε πει τίποτα. Η απόφασή μου ήταν Κρήτη. Διότι κατάλαβα ότι οι Γερμανοί μέσω των πλοίων θα καταλάβουν την Ηπειρωτική Ελλάδα. Μια βραδιά περάσαμε στη Λήμνο. Δεύτερη βραδιά στη Μυτιλήνη, και δεύτερη βραδιά στη Χίο. Οι Γερμανοί βύθιζαν ό,τι κινούνταν προς Ανατολάς και προς Νότο. Ό,τι πλεούμενο. Κι εγώ ενδιαφέρθηκα για τον καταυλισμό τους, ένα σχολείο, για την τροφοδοσία, τις μέρες που μείναμε στη Χίο, αλλά με απασχολούσε το πρόβλημα τι θα γίνει με τους στρατιώτες.

Εγώ είχα αποφασίσει πια ότι θα πάω στην Κρήτη. Αλλά μπορούσα να διακινδυνεύσω την τύχη τόσων οικογενειών; Τεράστια ευθύνη. Μέναμε σε ένα ξενοδοχείο με έναν Ξάνθο, αυτός ήταν δύο χρόνια νεότερος από μένα. Αυτός μου έλεγε να πάμε, να περάσουμε στην Τουρκία και από κει στην Αίγυπτο.

Εγώ φυσικά του έλεγα, εμείς είμαστε μόνο αξιωματικοί. Έχουμε υποχρέωση να υπερασπίσουμε την πατρίδα μας. Η Κρήτη δεν θα καταληφθεί, και θα αποτελέσει το γεφύρωμα, τι δουλειά έχουμε εμείς στην Τουρκία και στην Αίγυπτο; Τελικά δεν ξέρω τι έγινε. Είχαν μαζευτεί στη Χίο περίπου 300 αξιωματικοί, μόνιμοι και έφεδροι, εκτός από τους στρατιώτες, και επικεφαλής ήταν ένας συνταγματάρχης. Αντί αυτός ο συνταγματάρχης να πάρει πρωτοβουλία και να οργανώσει την μετάβαση όλων αυτών των αξιωματικών και των στρατιωτών στην Κρήτη, έβγαλε μια διαταγή να δηλώσουν, πόσοι θέλανε να πάνε στην Κρήτη, πόσοι στην Ηπειρωτική Ελλάδα, και πόσοι στην Τουρκία.

Δήλωσαν αρκετοί για την Κρήτη. Αλλά όπως αποδείχτηκε, μόνο μια ομάδα περίπου δεκαπέντε αξιωματικών, με πρωτοβουλία δική τους, με επικεφαλής, δεν θυμάμαι αυτήν την στιγμή το όνομά του, έναν συνταγματάρχη, πήγανε στην Κρήτη και πολέμησαν. Άλλοι δήλωσαν για την Ηπειρωτική Ελλάδα και άλλη για την Τουρκία. Αν πήγαιναν όλοι αυτοί οι αξιωματικοί στην Κρήτη, σε καμιά περίπτωση δεν μπορούσε, όπως αποδείχτηκε, να καταληφθεί η Κρήτη από τους Γερμανούς. Από το αδιέξοδο αυτό, με έβγαλε η ανακοίνωση από το ράδιο της Αθήνας, ότι οι αξιωματικοί και οι στρατιώτες του ελληνικού στρατού δεν θεωρούνται αιχμάλωτοι και μπορούν να γυρίσουν στην πατρίδα τους.

Τους συγκέντρωσα στην αυλή του σχολείου όλους τους στρατιώτες και βαθμοφόρους και τους είπα: «Σας έφερα μέχρις εδώ. Δεν σας παρέδωσα στους Γερμανούς. Μέχρι αυτή τη στιγμή δεν ήξερα τι να κάνω. Εγώ είμαι  μόνιμος αξιωματικός και είμαι υποχρεωμένος να υπερασπίζω την πατρίδα μέχρι την τελευταία πιθαμή, και θα πάω στην Κρήτη. Όμως εσείς είστε κληρωτοί και πρέπει να γυρίσετε στις πατρίδες σας. Σας περιμένουν οι οικογένειές σας». Όλοι φώναξαν: «Όλοι στην Κρήτη».

Τους επαναλαμβάνω ακόμα μια φορά ότι εγώ είμαι υποχρεωμένος να πάω στην Κρήτη, εσείς είστε κληρωτοί, πρέπει να γυρίσετε στις πατρίδες σας. Θα σας βάλω, τους Πελοποννήσιους σε ένα με δυο καΐκια για την Πελοπόννησο, τους Στερεοελλαδίτες και τους Θεσσαλούς με ένα γεωκαΐκιο στην Εύβοια, και από κει, ο καθένας, ατομικά ή ομαδικά να γυρίσει στην πατρίδα του, σας περιμένουν οι οικογένειές σας.

Πάλι φώναξαν: «Όλοι στην Κρήτη». Τότε, τους δίνω με βροντερή φωνή «προσοχή». «Σας δίνω εντολή σαν λοχαγός σας να γυρίσετε στις πατρίδες σας κι εκεί να αγωνιστείτε για την απελευθέρωση της πατρίδας».

Ένας λοχίας, Παπαγεωργόπουλος Γιάννης, από το Άργος, μου λέει «εγώ δεν πειθαρχώ. Θα έρθω μαζί σου». Του λέω «θα συνδέσουμε την τύχη μας». Έτσι, τώρα καταλαβαίνετε ποιος ήταν ο αποχωρισμός. Όταν ξεκίνησαν τα καΐκια για την Πελοπόννησο και για την Εύβοια, εγώ με τον Παπαγεωργόπουλο, μαζί με έναν ταγματάρχη και μερικούς άλλους Κρητικούς, καμιά δεκαριά, μπήκαμε σε ένα βαποράκι εμπορικό μικρό, περάσαμε στην Τήνο, την δεύτερη βραδιά στην Νάξο, και τρίτη βραδιά στη Θήρα, στη Σαντορίνη.

Εκεί, το απόγευμα ανακάλυψε το βαποράκι ένα αεροπλάνο ιταλικό. Και ο καραβοκύρης δεν ήθελε να ξεκινήσει, γιατί μας έλεγε ότι δεν προλαβαίνουμε να φτάσουμε και θα μας πάρει η μέρα στη θάλασσα και θα μας βουλιάξουν. Το είδε ο ταγματάρχης, βγάζει το πιστόλι και του λέει «ή ξεκινάς ή σε σκοτώνω», και αναγκάστηκε να ξεκινήσει ο καραβοκύρης.

Ξεκινήσαμε λοιπόν. Όλοι ξενυχτούσαμε στο βαπόρι, διότι οι Γερμανοί βύθιζαν, και έβλεπες, παραδείγματος χάριν, σανίδες, βάρκες δεξιά και αριστερά. Όλοι ήμαστε στο κατάστρωμα, όλοι αγρυπνούσαμε.

Τελικά, μας πήρε ο ήλιος μιάμιση ώρα περίπου από την Κρήτη. Βγήκαμε στην ακτή και πήγαμε στο Ηράκλειο. Παρουσιαστήκαμε στον Φρούραρχο…»

Ο Θεόδωρος Καλλίνος «Αμάρμπεης» πιθανότατα ο τελευταίος επιζών από τους Καπεταναίους της Σύσκεψης της Λαμίας, πέθανε σήμερα το πρωί στη Θεσσαλονίκη. Είχε πρόσφατα κλείσει τα 99 του χρόνια.

Καπετάνιος του ΕΛΑΣ, γνωστός ως Αμάρμπεης, ψευδώνυμο που του δόθηκε από το όνομα του ψηλότερου βουνού της περιοχής ανάμεσα στον Αλιάκμονα και Πηνειό περιοχή δράσης του Αρχηγείου Βόρειας Θεσσαλίας, του οποίου ήταν Διοικητής.

Από το 1937 ήταν Ανθυπολοχαγός Διοικητής Λόχου στο 19ο Σύνταγμα Πεζικού Σερρών το 1937-38. Στα Ελληνοβουλγαρικά Σύνορα Υπολοχαγός Διοικητής Λόχου το 1939 – 41 και στον Ελληνο – Γερμανικό Πόλεμο στο μόνιμο Οχυρό Κάλης ανατολικά των οχυρών Ρούπελ και Καρατάς.

Αρνήθηκε να παραδοθεί στους Γερμανούς με το Λόχο του και πολέμησε εθελοντής στη Μάχη της Κρήτης ως Διοικητής Λόχου. Το 1941 εντάχθηκε στο ΕΑΜ και το ’42 πέρασε στον ένοπλο αγώνα και ανέλαβε μεταξύ άλλων εκπαιδευτής και οργανωτής ΕΑΜικών ένοπλων ομάδων Ολύμπου – Κισσάβου – Ποταμιάς.

Στα Δεκεμβριανά ήταν Διοικητής Τομέα Φαλήρου – Πειραιά μέχρι και Ελευσίνας. Ακολούθησαν εξορίες στα Κυκλαδονήσια.

Πηγή:  http://tvxs.gr/news/prosopa/%C2%ABefyge%C2%BB-o-kapetanios-toy-elas-theodoros-kallinos-%C2%ABamarmpeis%C2%BB-0

Posted in Ελλάδα, Ενημέρωση, Ιστορία, Παιδεία, Σκέψεις | Με ετικέτα: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | Leave a Comment »